بررسی موارد استناد به قاعده لاضرر در کتاب نکاح آیت الله شبیری زنجانی با نگاه به آرای مشهور فقهی

قواعد فقهی بر تارک همه ابزارهای فقهی نقش به‌سزایی در عملیات استنباط بر عهده دارند. قاعده لاضرر از جمله قواعد فقهی با مبانی عقلی و شرعی است که در استنباط فقهی سهم مهمی را به خود اختصاص داده است و بر اساس آن حکم بسیاری از مسائل در ابواب گوناگون فقه مشخص می‌شود. . توجه فقهای مسلمان به قاعده لاضرر در حوزه فقه خانواده، موقعیت ممتاز و پیشرو به گزاره‌های فقه خانواده بخشیده است.مطابق بررسی های انجام گرفته، یازده مسئله از مسائل فقه خانواده استناد به قاعده لاضرر وجود دارد. پژوهش حاضر با به‌کارگیری روش توصیفی تحلیلی و با محوریت آراء و دیدگاه‌های یکی از فقیهان بزرگ معاصر، آیت الله شبیری زنجانی به بررسی کاربرد و جریان این قاعده در این یازده مسئله می‌پردازد، ، به این صورت که ابتدا موضوع هر مسئله طرح شده و بعد از بیان اقوال و ادله هر قول، جریان قاعده لاضرر و دیدگاه آیت‌الله شبیری زنجانی در آن خصوص تبیین شده است. حاصل آنکه از نظر آیت‌الله شبیری زنجانی استناد به قاعده لاضرر در برخی از مسائل یازده‌گانه تام و تمام نیست و در بقیه موارد که این قاعده جریان یافته، تنها دلیل اثبات حکم نبوده و در کنار بقیه ادله به اثبات حکم کمک کرده است. همچنین در مجموع می‌توان استدلال‌های آیت‌الله شبیری به لاضرر را مبتنی بر قرائت نفی حکم ضرری تحلیل کرد.
واژه های کلیدی: قاعده لاضرر، نفی حکم ضرری، کتاب نکاح، شبیری زنجانی.