انواع، شرایط و احکام تلقیح مصنوعی از منظر فقهای معاصر فریقین

پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشکی سبب شده است که به وسیله‌ی تلقیح مصنوعی از راه غیر معمولی زوجین صاحب فرزند شود، این‌روش مشکلات زوج‌های نابارور را برطرف نموده است و در توالد و تناسل که یکی از اهداف ازدواج قلمداد شده است کمک شایسته نماید و در نهایت به خانواده‌های که از نداشتن فرزند رنج می‌برند شادمانی و سرور را به ارمغان بیارد. در آموزه‌های اسلامی فرزند زمانی مشروع محسوب می‌شود که بین دو نفر رابطه شرعی قانونی از طریق مقاربت معمولی بر قرار شده باشد. بنا بر این پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ داده است که « انواع، شرایط و احکام تلقیح مصنوعی از دیدگاه فقهای معاصر فریقین چیست؟» در فقه قدیم تنها روش متعارف مورد بحث قرار گرفته است، اما از روش-های نوین باروری که از جمله مسایل مستحدثه و نو پیدا است، سکوت نموده است؛ لذا می‌طلبد این مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد. این پژوهش انواع، شرایط و احکام تلقیح مصنوعی را با روش کتابخانه‌ای، توصیفی، تحلیلی و با تکیه بر منابع فقهی و در برخی موارد منابع تفسیری و روایی مورد بررسی قرار داده است. یافته‌ها و دست آوردهای این بررسی حاکی از آن است که تلقیح مصنوعی دارای انواع متعدد و گونان بوده است. در صورتی وجود شرایط غالب فقهای اهل سنت و امامیه استفاده از روش‌های نوین باروری بین زوجین را جایز می‌دانند، ولی در صورتی که یکی از زوجین یا هردوی آن‌ها از نطفه شخص سوم استفاده کند، اکثر فقهای فریقین آن را حرام دانسته اند، اما عده‌ی کمی آن را جایز شمرده اند. در کل راجع به حکم تلقیح مصنوعی سه دیدگاه وجود دارد؛ مجوزین، مانعین و قایل به تفصیل.
واژه های کلیدی: نوع، شرط، تلقیح، تلقیح مصنوعی، مبانی، فقه.