مقاله فارسی
مصلحت و قانون گذاری
فقهای شیعه از دو گونۀ حکم و مصلحت سخن گفتهاند: ثابت و متغیر. احکام ثابت، مصلحتی ثابت دارند که زمان...
ادامه مطلبموضوع: قانونگذاری (فقه) (Legislation (Islamic law))
مقاله فارسی
الزامآوری شریعت قبل از تقنین یا تدوین و رابطه آن با اصل حاکمیت قانون
اصل حاکمیت قانون و اصل قانونی بودن جرم و مجازات از اصول پراهمیت در حقوق بهشمار میرود و تقنین شریعت...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
بازتاب های نسبت فقه و عدالت در نظام قانون گذاری اسلامی
رساله حاضر پژوهشی فلسفیحقوقی و برخوردار از دو منظر فقهی و حقوقی است که پرسش اصلی آن چیستی نسبت فقه...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
تأملی فقهی در برخی ابعاد حقوق عمومی «قانونگذاری» (جامعهپذیری و سکوت)
قانونگذاری به مثابه فعلی برنامهریز در زمینه تحقق احکام شرعی یا ماهیتی کارشناسانه و موضوعشناسانه برای احکام شرعی یا هویت...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
نظریه تخییر در انتخاب فتاوا در مقام قانون گذاری
در بسیاری از قوانین اساسی کشورهای اسلامی، از جمله در اصل ۴ قانون اساسی ایران، تصریح شده است که همه...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
بررسی صلاحیت مجلس شورای اسلامی در تقنین احکام شرع
تنظیم رابطه فقه و قانون، تبیین ماهیت و قلمرو و شرایط و حدود قانونگذاری در حکومت اسلامی و استفاده از...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
ارزیابی انتقادی فتوای مشهور بهعنوان فتوای معیار در حوزه قانونگذاری جمهوری اسلامی ایران
اصل چهارم قانون اساسی اشعار میدارد که تمام قوانین جمهوری اسلامی ایران باید براساس موازین شرعی باشد اما دربارۀ معیار...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
عیارسنجی آموزه های فقه فردی و فقه حکومتی در نسبت با قانون گذاری
بررسی و تطبیق آموزههای دو رویکرد فقه فردی و فقه حکومتی در «عرصه قانونگذاری» و اتخاذ رویکردی که بتواند فقه...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
تحلیل نسبت شریعت و قانون از دیدگاه ثقهالاسلام تبریزی
در عصر قاجار برای اولین بار تعابیر و کلماتی وارد ادبیات سیاسی و اجتماعی ایران شد که از یک سو...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
امکانسنجی نهاد قانونگذاری عرفی در منظومه فقاهتی شیعه با تأکید بر اندیشه امام خمینی(ره)
گذار از فقه به قانون (تقنین فقه) بدون تبیین «روش» تحویل یکی به دیگری، به انجام نمی رسد؛ اما پیش...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
نقش کارآمدی حکم شرعی در قانونگذاری در حکومت اسلامی
یکی از مهمترین ضوابط قانونگذاری در حکومت اسلامی، لزوم رعایت احکام شرعی است. گاه عواملی باعث می شود حکم شرعی...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
سازوکارهای نظریِ برونرفت از چالش میان شریعت و قانون در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ادارۀ حکومت در چهارچوب احکام اولیۀ شریعت در عمل با بنبستهایی روبرو گردید که خروج...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
چالش میان شریعت و قانون، تحلیلی بر ماهیت ساختار نظام جمهوری اسلامی
از عصر مشروطه، لزوم شکلگیری یک نظام سیاسی مبتنی بر قانون، همواره دغدغه بوده است. با استقرار جمهوری اسلامی اندیشۀ...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
نظریه تزاحم واجبات شرطی در قانون گذاری (نظریه ای در قانون گذاری بر اساس عناوین ثانوی)
نظریه تزاحم واجبات شرطی در قانونگذاری، نظریهای درباره قلمرو و ضوابط قانونگذاری بر اساس عناوین ثانوی است. بنابر این نظریه،...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
نسبت فقه و قانون در نگاه عالمان دین
مقاله عهدهدار پاسخگویی به این پرسش است که در نظر عالمان دین، میان فقه و قانون چه نسبتی برقرار است؟...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
تحلیل نحوه مواجهه با آثار خارجی منفی از منظر اقتصاد اسلامی
آثار خارجی منفی به عنوان یکی از عوامل مهم و موثر در تغییر رفاه افراد جامعه و نتایجی که با...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
گستره کارآمدی قاعده فقهی لاضرر
به رغم اتفاق نظر فقهای شیعه و سنّی در کلیت و مبنای قاعده لاضرر که اصل ۴۰ قانون اساسی ایران...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
محدوده قاعده «لاضرر» در قانونگذاری «تبیین دیدگاه امام خمینی و شهید صدر»
قاعده «لاضرر» از قواعد کاربردی در فقه اسلامی است که در دیدگاه امام خمینی(ره) و شهید صدر(ره)، ابعاد متفاوتی برای...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
مفهوم قانونگذاری در آرای فقهی و حقوقی سید محمدباقر صدر
سید محمدباقر صدر از جمله فقهای معاصری است که در آثار خود به موضوع قانونگذاری، هم از حیث فقهی و...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
تحلیل کارکرد احکام نظامیه ولی فقیه در آرا و نظرهای شورای نگهبان (بررسی موردی سیاست جنایی تقنینی)
ولی فقیه از طریق احکام حکومتی و فتاوی اجتماعی و اجتماعی تبعی، که در این مقاله «احکام نظامیه» خوانده می...
ادامه مطلب
مقاله فارسی
تحلیل حکم حکومتی در فقه سیاسی
حکم در اصطلاح عبارت است از این که شارع مقدس، حکمی تکلیفی یا وضعی درباره افعال انسان جعل و اعتبارکند،...
ادامه مطلب