ظرفیت های فقه و سیاست جهانی

هدف: هدف این پژوهش تبیین ظرفیت‌های فقه در موضوعات و مسائل سیاست جهانی است. مسائل و موضوعاتی که به دلیل تحول و گسترش تکنولوژی ارتباطات و تعاملات اقتصادی با فروپاشی نظام دوقطبی فراگیر شده‌اند و یا با بهره‌گیری بی‌رویه انسان از منابع کره زمین و یا تخریب آن تبدیل به چالشی فراگیر برای دولت‌ها و انسان در عصر حاضر گردید. این تغییر و تحولات با عبور از مرزهای جغرافیایی بر زیست جهان و حیات اجتماعی بشر و تعاملات وی تاثیرگذاشته و موجب چالش‌های فراوانی در عرصه زندگی و وابستگی متقابل با دیگران گردید. چالش‌های زیست محیطی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی فراتر از مرزهای جغرافیایی و تبدیل به یک مساله فراگیر برای همه ساکنان کره زمین شد. بنابراین، سوالی اصلی پژوهش حاضر این است که در فقه چه ظرفیت‌هایی برای بررسی مسائل سیاست جهانی وجود دارد؟ روش‌شناسی پژوهش: روش این پژوهش تحلیلی – تفسیری بوده و گردآوری اطلاعات با روش مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها: صورت‌بندی موضوعات و مسائل سیاست جهانی مبتنی بر انسان، زیست‌جهان و تعامل انسان با زیست‌جهان از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش بوده و براساس چارچوب مفهومی و صورت‌بندی، توانایی و قابلیت بنیادها و ارزش‌های دینی در ارائه قواعد و اصول فقهی فراگیر در عرصه سیاست جهانی قابل تصویر و تبیین است. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، بنیادها، ارزش‌ها و اصول فقهی ظرفیت و توانمندی بررسی مسائل و موضوعات سیاست جهانی را در سطوح و موضوعات گوناگون دارا هستند. فقه و قواعد آن نظیر عدالت، حفظ نظام، مصلحت، لاحرج، لاضرر و لاضرار، ضرورت، میسور، لزوم، الزام، تعاون و تکافل، حفظ نفس، حریت، امان، عدم تعرض، حیازت، اتلاف، ید، احسان، حرمت افساد در زمین و… به دلیل عبور از سطح تحلیل فردی و ورود به عرصه اجتماعی، توانایی تحلیل هم‌زمان در سه سطح فردی، ملی و سیاست جهانی را در اختیار دارد. بنابراین، فقه با توجه به سطوح مختلف تحلیل و توجه به مسائل انسان، زیست جهان و تعامل آن دو، توانایی پرداختن به موضوعات سیاست جهانی را دارا می‌باشد.
واژه های کلیدی: فقه، بنیادها، ارزش ها، سیاست، سیاست جهانی.