دیه غیرمسلمان در حقوق ایران و مطالعه تطبیقی آن با فقه اسلامی

سکوت در مقابل دیه غیر مسلمان در قوانین مجازات اسلامی ایران و نیز رویه های مختلفی که در محاکم سراسر کشور راجع به دیه غیر مسلمان اتخاذ شده بود, مشکلاتی را برای دادگاه ها از جهت صدور حکم بوجود آورده بود, تا اینکه، مطابق با ماده 554 ق. م ا مصوب 1392 دیه جنایت براقلیت های دینی به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی برابر با دیه مسلمانان مصوب شد. در این پژوهش سعی شده است ضمن تحلیل مبانی فقهی حقوقی این ماده قانونی به برخی از ابهامات در این خصوص پاسخ داده شود . یافته های تحقیق نشان می دهد که اگر پیروان اقلیت های دینی به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی ایرانی و مقیم ایران باشند یا حضور آن ها در ایران با اذن دولت باشد، دیه آنان در صورتی که مجنی علیه واقع شوند برابر با دیه مسلمانان است حتی اگر جنایت بر آن ها در خارج از کشور واقع شود. ولی اگر ایرانی نباشند، یا بدون اذن داخل کشور شده باشند، یا بدون اذن در کشور باقیمانده باشند، یا مقیم ایران نباشند، دیه آن ها طبق شریعت شیعه تعیین خواهد شد.و چنانچه یک غیر مسلمان اقلیت دینی با یک مسلمان در قتل مرد مسلمان مشارکت کند برای قصاص مرد غیر مسلمان و قاتل مسلمان نیازی نیست که اولیای دم به مرد غیر مسلمان هم دیه بپردازند و همینطور اگر غیر مسلمان ایرانی در خارج از ایران مرتکب جنایت خطای محض شود و از پرداخت دیه عاجز باشد بیت المال متکفل پرداخت دیه از ناحیه او نیست و نهایتا اینکه اگر غیر مسلمان غیر ذمی بعد از دریافت ضربه کشنده و قبل از فوت مسلمان شود , این تغییر دین تاثیری در استحقاق دیه نخواهد داشت روش تحقیق پژوهش حاضر تحلیلی توصیفی است. اطلاعات تحقیق نیز به صورت کتابخانه ای جمع آوری شده است.
واژه های کلیدی: دیه، غیر مسلمان، ذمی، مستامن، معاهد، تبعه