آثار حقوقی لقاح مصنوعی

ضرورت وجود قانون جامع‌ در خصوص استفاده از روشهای درمانی‌ لقاح مصنوعی‌ خودنمایی‌ میکند. پیش‌ نیاز وضع‌ قانون، وجود منابعی‌ است‌ که‌ قانونگذار را از خلاها موجود در این‌ زمینه‌ آگاه و همراهی‌ کند. این‌ پژوهش‌ براساس قوانین‌ حقوقی‌، اصول فقهی‌ و اسلامی‌ و نیاز عرف با توجه‌ افزایش‌ ناباروری نگاشته‌ شده و در این‌ راستا از مقالات و کتب‌ معتبر علمی‌ بهره جسته‌ است‌. با توجه‌ به‌ وضع‌ قانون نحوه اهدا جنین‌ مصوب 1382 لقاح مصنوعی‌ در حقوق ایران مورد پذیرش قرار گرفت‌. بنابراین‌، باید آثار حقوقی‌ انواع روش ها آن نیز به‌ تفصیل‌ مورد بررسی‌ قرار گیرد. یکی‌ از اصلی‌ ترین‌ آثار فرزند آوری نسب‌ می‌ باشد که‌ سایر آثار حقوقی‌ نظیر حضانت‌، نکاح، ارث و نفقه‌ را در بر می‌ گیرد. در بحث‌ اطفال حاصل‌ در انواع روش ها لقاح مصنوعی‌، نسب‌ را بر مبنا قصد و اراده طرفین‌ قراردادها لقاح مصنوعی‌ در قالب‌ ها از پیش‌ تعیین‌ شده بررسی‌ کرده ایم‌؛ در واقع‌ شیوه نوینی‌ را جایگزین‌ شیوه سنتی‌ تعیین‌ نسب‌ کرده ایم‌. با تعیین‌ نسب‌ اطفال حاصل‌، سایر آثار حقوقی‌ آنان نیز مشخص‌ می‌ گردد. در بحث‌ اطفال ناشی‌ از رحم‌ جایگزین‌، حضانت‌ و سایر آثار مالی‌ و غیرمالی‌ بر مبنای توافق‌ است‌ که‌ غالبا با مادر صاحب‌ تخمک‌ صورت می‌ پذیرد. در ارث اطفال ناشی‌ از اهدا جنین‌، رابطه‌ توارث میان والدین‌ درخواست‌ کننده جنین‌ و طفل‌ حاصل‌ وجود دارد زیرا مبنا این‌ قرارداد پذیرش طفل‌ حاصل‌ با همه‌ آثار و حقوق حاکم‌ نظیر اطفال طبیعی‌ است‌. بنابراین‌، در مورد نکاح نیز با توجه‌ به‌ نقش‌ اساسی‌ طرف دیگر در شکل‌ گیری و تکون طفل‌ و هم‌ چنین‌ برای جلوگیری از وعده ها فریبنده برای سو استفاده از این‌ اطفال باید نظر به‌ ممنوعیت‌ نکاح آنان نیز داشت‌ چرا که‌ نمی‌ توان نقش‌ طرف قرارداد را در شکل‌ گیری و تکون طفل‌ نادیده انگاشت‌. با پذیرش این‌ نظر، مصلحت‌ طفل‌ حاصل‌ از انواع روش ها لقاح مصنوعی‌ نیز رعایت‌ می‌ گردد.
واژه های کلیدی: لقاح مصنوعی، باروری مصنوعی، اهدای جنین، نسب، وضعیت حقوقی، قرارداد اجاره رحم.