وظیفه دولت اسلامی در امنیت فرهنگی از منظر فقه اسلامی

امنیت مهم‌ترین دغدغه‌های مشترک همه افراد بشر از گذشته تا کنون بوده است. امنیت به شکل عام و امنیت فرهنگی به شکل خاص در اسلام از جایگاه‌ والای برخوردار است، و در آیات و روایات فراوان مورد تأکید قرار گرفته است؛ اما، در جوامع اسلامی به این مهم آن طوری که باید توجه نشده است. این سهل‌انگاری سبب شده است که انحطاط فرهنگی به یکی از معضلات و چالش‌های جدی، عمیق و گسترده جوامع اسلامی تبدیل شود. عوامل تأمین کننده امنیت فرهنگی از جوانب گوناگون قابل بررسی است؛ اما، باتوجه به نقش اساسی دولت‌ها در تأمین امنیت، بررسی وظیفه دولت اسلامی در امنیت فرهنگی حائز اهمیت است. ازآن‌جاکه در نظام اسلامی، فقه اسلامی پشتوانه تئوری و عملی دولت اسلامی در روابط داخلی و خارجی قلمدار می‌گردد، این پرسش اساسی مطرح می‌شود که «وظیفه دولت اسلامی در امنیت فرهنگی از منظر فقه اسلامی چیست؟» رساله حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش اصلی، این فرضیه را که: «دولت اسلامی در زمینه‌سازی تحقق امنیت فرهنگی و مقابله با عوامل مخل امنیت فرهنگی برای مهیا ساختن بستری برای رشد و تعالی مادی – معنوی جامعه اسلامی از منظر فقه اسلامی نقش اساسی دارد»، براساس روش توصیفی- تحلیلی با استناد و استدلال به آیات، روایات، دیدگاه فقها و قواعد فقهی بحث و بررسی کرده و به این یافته‌ها رسیده است: از منظر فقه اسلامی، حساس‌ترین وظیفه و تکلیف دولت اسلامی صیانت از فرهنگ اسلامی در چارچوب دستورات دینی است. وظیفه دولت اسلامی در زمینه‌سازی تحقق امنیت فرهنگی عبارت‌اند از: به کارگیری راه‌کارهای فقهی در تقویت و عمق بخشی بینش و باورهای توحیدی، فراهم‌سازی تحقق رفتارهای تأثیرگذار مردم و کارگزاران در امنیت فرهنگی، طراحی ساختار مطلوب قانون‌گذاری و اجرای صحیح آن جهت تحقق اهداف آن، سازوکارهای مهندسی و مدیریت فرهنگی و فراهم‌‌سازی تحقق فعالیت‌ نهادهای تأثیرگذار در امنیت فرهنگی. وظیفه دولت اسلامی در مقابله با عوامل مخل امنیت فرهنگی عبارتند ‌از: به کارگیری راه‌کارهای فقهی در تغییر بینش و باورهای مخل امنیت فرهنگی، مقابله با رفتارهای مخل امنیت فرهنگی از ناحیه مردم و کارگزاران، اصلاح ساختار شبکه نظارت بر اجرای قوانین، اصلاح ساختار مقابله با هنجارشکنان، به کارگیری شیوه‌های جهاد و دفاع فرهنگی در مقابله با تهاجم و محصولات گمراه کننده فرهنگی، مقابله با نهادهای فرهنگی متأثر از فرهنگ غیر اسلامی و اصلاح نهاد کارگزاران غیر مطلوب از طریق جابجایی، توبیخ، عزل و تنبیه.
واژه های کلیدی: امنیت، فرهنگ، دولت، فقه، امنیت فرهنگی، دولت اسلامی، فقه اسلامی.