موازنه حقوق و اخلاق در طلاق با تاکید بر قاعده لاضرر و لاضرار

در مبانی اسلام، خانواده پیمانی الهی و مقدس معرفی شده است که مرکز عبودیت پروردگار است و اساس آن بر اصولی چون مودت و رحمت قرار گرفته است. حسن معاشرت در خانواده چه در زمان انعقاد پیوند زناشویی، تقویت بنیان خانواده و چه در زمان جدایی یکی از بزرگترین نیازهای زوجین لحاظ شده است. طلاق نیز در قرآن با الفاظی چون جمیل، معروف و احسان قرین شده است. در تفاسیر مختلفی چون المیزان، تبیان، کشاف، مجمع البیان، جوامع الجامع، شبر، صافی از آن با طلاق بدون مشاجره یاد شده است. همچنین با توجه به برخی از دیدگاه های اصولی و بر اساس قاعده لاضرر و لاضرار، هر گونه آسیب رساندن به همسر در زمان جدایی منع گردیده است. بنابراین اسلام در مرحله نخست، با توصیه‌های اخلاقی تلاش در جهت کاهش طلاق می‌نماید و در صورت ضرورت، خواستار آن است تا با کمترین آسیب و اضرار به دیگری، انحلال صورت گیرد. این امر جز به مدد گسترش اخلاق در جامعه ممکن نخواهد بود. این پژوهش با روش کیفی و شیوه توصیفی-تحلیلی در صدد آن است تا با استفاده از جمع آوری اطلاعات از طریق مراجعه به کتابخانه و فیش برداری و تعمق در آیات و روایات؛ به نگرش صحیح اسلامی در مورد وظایف اخلاقی زوجین در هنگام طلاق و پس از آن بپردازد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نحوه برخورد اخلاقی در طلاق یکی از الزامات دینی محسوب می‌شود. بنابراین لازم است تا افراد با آگاهی یافتن از آموزه‌های اخلاقی که ضامن سلامتی افراد و اجتماع است؛ حدود و ثغور این پدیده را دریابند و با نهادینه سازی آن در اجتماع به کاهش پیامدهای منفی این پدیده بپردازند.
واژه های کلیدی: اخلاق، انحلال، حقوق، طلاق، قاعده لاضرر و لاضرار.