بررسی آیات الاحکام جرائم اقتصادی در مذاهب خمسه

پژوهش حاضر، با رویکردی تطبیقی، درصدد تبیین نظرات علمای مذاهب خمسه، پیرامون آیات مرتبط با جرائم اقتصادی، با تکیه بر چهار جرم ( گناه ) ربا، رشوه، کم فروشی و سرقت است. با مطالعه و تدقیق در نظرات مفسرین و علمای آیات الاحکام مذاهب خمسه ذیل این آیات، بدست می آید که برداشت آنان از نکات کلیدی آیات به هم نزدیک بوده و اختلافات چشمگیری دیده نمی شود. بیشتر اختلافات در حوزه ی نظری مربوط به آیات سرقت است. دلیل عمده ی این مسئله، آن است که آیه ی شریفه، از آیات مجمل است و علما برای تبیین ابهامات آن، به روایات وارده رجوع کرده و یا از ذوق خود کمک گرفته اند وهمین امر باعث شده، تا در مفهوم سرقت مستوجب حد، نصاب، شرایط اجرای حد ومانندآن، اختلافاتی دیده شود. بنظر می رسد، هرجا که قرآن کریم، محوریت بحث و بررسی در بین علمای جهان اسلام، باشد، اختلافات به حداقل می رسد، بنابراین، هرچه تلاش برای فهم عمیقتر قرآن، به عنوان مهمترین منبع استنباط احکام شرعی بیشتر و پویا تر باشد، می تواند نقش موثرتری را در ایجاد وحدت جهان اسلام داشته باشد، هرچند که مذهب امامیه، به جهت در اختیار داشتن سیره ی ائمه ی معصومین علیهم السلام، می تواند با درک کاملتری از این معارف، بهره مند گردد. همچنین مجازاتهایی که، در جرائم اقتصادی به آن اشاره شده، جنبه سختگیرانه تری نسبت به جرائم فردی دارد، لذا شایسته است که قوانین کشورهای اسلامی هماهنگ با سیاست های کیفری قرآن کریم و بر اساس معارف الهی باشد.
واژه‌های کلیدی: آیات الاحکام، جرایم اقتصادی