بازکاوی تفسیر لا اکراه و بررسی شبهات پیرامون آن

یکی از مهمترین آیات که در رابطه با مبحث آزادی عقیده در حوزه های مختلف علمی، مورد استناد قرار می گیرد، آیه «لا اکراه فی الدین» است، این اهمیت، کثرت مجادلات و مباحثات اندیشمندان را گرداگرد این آیه شریفه در پی داشته، و به دنباله آن تعارضات و تناقضات نهان و آشکاری در میانه کلمات ایشان یافت می شود و همین جهت، تحقیقی دیگر با نظر بر همه جوانب مسئله را طلب می کند. از همین رهیافت این مقال ابتدا با ذکر مقدماتی در زمینه زبان شناسی قرآن، مفهوم دین و آزادی عقیده، بحث از مفردات آیه را مد نظر قرار داده، سپس با کاوش در تقریرات موجود از آیه، به نقد و بررسی هر یک از آنها نشسته و با میزان آیات قرآن کریم، عقل و سنت پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) در حد وسع علمی خود، سنجیده و در پایان از میان تقاریر موجود «اکراه» در آیه شریفه را در مقابل «رضایت» دانسته و باقی تقاریر را ناصواب یافته است. در ادامه بر پیکره تعارضات احتمالی و ادعا شده میان مفهوم این آیه و مفاهیم دیگر از جمله جهاد، ارتداد و امر به معروف و نهی از منکر به عنوان مهمترین شبهات در این زمینه، پرداخته و آن ها را مورد نقد و بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده که هیچ کدام از این امور با حقیقت آیه لااکراه در تنافی و تعارض نیستند.
واژه‌های کلیدی: اکراه، آزادی، ارتداد.