واکاوی فقهی و حقوقی قصاص از منظر شرط تکافؤ در دین

چکیده
در نظام حقوقی اسلام، «قصاص» حکم اولیه برای جنایات عمدی علیه اشخاص است و در صورت وجود شرایط ویژه­ای، قصاص علیه جانی ثابت می­گردد. یکی از شرایط ثبوت حکم قصاص، «تکافؤ و برابری» میان مجنی­علیه و جانی در یک سری از جنبه­ها است که مهم­ترین آن، «تکافؤ در دین» می­باشد. در صورتی­که دین قاتل اشرف از دین مقتول باشد، قصاص علیه قاتل ثابت نشده و حکم به پرداخت دیه می­گردد. این حکم دارای فروع است که در این نوشتار مورد بررسی قرار می­گیرد. سابقه این موضوع در نظام حقوقی ایران به پس از انقلاب بازمی‌گردد. در قوانین کیفری، این موضوع به‌طور محدود مورد اشاره واقع شد اما احکام برخی حالات و مسائل آن بیان نگردید. در قانون مجازات اسلامی سال 1392 نیز در مواد (301) و (310) احکامی صادر گردید و برخی اشکالات تا حدودی برطرف شد اما همچنان اجمال در برخی موضوعات وجود دارد که می­توان با استفاده از نظرات فقها، خلأهای قانونی را برطرف نمود.
واژه های کلیدی: قصاص، تکافؤ، تکافؤ در دین، مرتد، کافر