یکی از مهمترین ضوابط قانونگذاری در حکومت اسلامی، لزوم رعایت احکام شرعی است. گاه عواملی باعث می شود حکم شرعی در ظرف زمانه قانونگذار، کارآمدی خود را از دست بدهد، و نتواند اهداف مرتبط با خود را تأمین کند. موضوع مقاله حاضر، بررسی نقش کارآمدی و ناکارآمدی حکم شرعی در مقام قانونگذاری است؛. فرض بر آن است که فقیه در مقام استنباط، همه ضوابط اجتهاد را رعایت کرده و به فتوا رسیده است؛ بنا بر این از نقش کارآمدی و ناکارآمدی در فرایند استنباط سخن نمی گوییم. مهمترین نقش های کارآمدی و ناکارآمدی حکم شرعی در قانونگذاری عبارتند از: 1 تعیین فتوای معیار در قانونگذاری بر اساس کارآمدی حکم شرعی. 2. الزام قانونگذار به سکوت قانونی به دلیل ناکارآمدی موقت حکم شرعی؛ 3. تعییین فتوای مناسب در قضاوت در موارد ارجاع قضات به فتاوا، و تفسیر قانون در موارد سکوت حکمی قانون. مباحث این مقاله از سنخ فقه قانونگذاری است. از این رو، روش آن فقهی، و بر اساس مکتب اهل بیت علیهم السلام است. یافته های این مقاله نقش دقیق کارآمدی و ناکارآمدی حکم شرعی را در تعیین فتوای معیار در قانونگذاری نشان می دهد؛ و نقش آن در رجوع قضات به فتاوا و تفسیر قانون در موارد سکوت حقیقی و حکمی قانون را تعیین می کند.
واژههای کلیدی: کارآمدی، فتوا، حکم شرعی، ناکارآمدی، قانونگذاری، سکوت قانون
نقش کارآمدی حکم شرعی در قانونگذاری در حکومت اسلامی
موضوع: حکم شرعی، سکوت (فقه) (Silence (Islamic law))، فتوا (Fatwa)، فتوای کارآمد، قانونگذاری (فقه) (Legislation (Islamic law))، کارآمدی (Effectiveness)، ناکارآمدی
نویسنده / مولف: علی اکبریان، حسنعلی
تاریخ نشر: 1400
ناشر: فصلنامه حقوق اسلامی، پاییز 1400، شماره 70، ص.: 7-27.
آدرس اینترنتی: https://ensani.ir/fa/article/505242
فایلهای پیوست
📎 ILAW_Volume 18_Issue 70_Pages 7-27
گراف ارتباطات محتوا
نویسنده / مولف موضوع