قاعده امان در فقه روابط بین الملل

این قاعده از سوى دیگرى با روح کلى حاکم بر احکام اسلام هم‌نواست،زیرا مهم‌ترین مقصد تعالیم اسلامى هدایت انسان‌ها بوده و بدین جهت حتى کسانى که در شرایط جنگى با مسلمانان قرار دارند یعنى کفار حربى را نیز شامل مى‌شود و این امان در حقیقت فرصتى است که اسلام براى هدایت کفّار پیش‌بینى نموده است. به‌کارگیرى کلمه‌ى«مشرکین»مبیّنت این معنا است که هر فردى از هر صنفى از کفار تقاضاى مجاورت و پناهندگى نماید باید به او پناه داد و اصولا انعقاد عقد امان بر امام یا مسلمانان الزام تکلیفى و براى مستأمن یک حق تلقى مى‌گردد. 16 سکونى نقل مى‌کند که:«قلت لابى عبد اللّه(ع)ما معنى قول النبى(ص)یسعى بذمتهم ادناهم؟قالو:لو أنّ جیشا من المسلمین حاصروا قوما من المشرکین فاشرف رجل فقال:اعطونى حتى القى صاحبکم و اناظره فاعطاه ادناهم الامان وجب على افضلهم الوفاء به»17 یعنى به امام صادق (ع)عرض کردم معناى فرمایش رسول اکرم«یسعى بذمتهم ادناهم»چیست؟فرمود:اگر سپاهى از مسلمانان لشکر مشرکین را محاصره کردند و سپس یکى از آن‌ها جلو آمد و گفت: به من امان دهید تا فرمانده شما را ملاقات نموده و با او به بحث بپردازم وسپس پائین‌ترین سرباز اسلام او را امان اعطا نمود بر عالى‌رتبه‌ترین افراد لشکر مسلمانان واجب است که به این امان پاى‌بند باشد. 4. درخواست امان از ناحیه‌ى کافر برخى از فقها بر این باروند که عقد امان باید پس از درخواست امان از طرف مستأمن منعقد گردد ف لذا اعطاى امان از سوى مسلمانان بدون درخواست کفار مشروع نمى‌باشد،هم‌چنان که شهید ثانى در زمینه‌ى تعریف امان مى‌نویسد: «هو الکلام و ما فى حکمه الدال على سلامه الکافر نفسا و مالا اجابه لسؤاله ذلک»؛ یعنى،امان در مقام اجابت درخواست امان کفار صورت مى‌پذیرد این تلقى مبتنى بر آیه‌ى شریفه و برخى روایات مى‌باشد.
واژه های کلیدی: قاعده، امان، مومن، مستامن، فقه روابط بین الملل.