معرفی حیله های شرعی در دیدگاه مذاهب
در این میان اگر هم محدود روایتهایی از قبیل آنچه در تجویز حیله ربوی مطرح میشود وجود داشته باشد که ظاهر آنها ترتیب دادن صورتی برای گریز از حرامهای آشکاری چون ریاست یا باید-آنسان که امام خمینی در کتاب البیع بدان میپردازند-آنها را ناظر به مواردی دانست که در همها و دینارهای مبادله شده با همدیگر تفاوت ارزش واقعی داشتهاند و معامله مقدارهای بظاهر متفاوت از آنها با همدیگر در واقع به لحاظ ماهیت ربا نبوده است و در عین حال شارع از آن روی که نسبت به وقوع ربا بسیار احتیاط میورزد و آن را به هیچ روی بر نمیتابد بدان راه نموده است که در موردی هم که ظاهر امر به ربا شباهت دارد و واقع امر اساسا ربا نیست،به هدف آن که همین ظاهر نیز با ربا همانندی نکند،ترتیبی ویژه در پیش گرفته شود؛ یا باید این دسته از احادیث را از آن جمله دانست که معصوم دربارهاش فرموده است:«ما خالف قول ربنا نقله»؛چرا که اصولا تجویز این گونه حیلهها با غرض شارع در تناقض است و مفاسد ربا بسیار روشن است و«چنگ زدن به تعبد در چنین مسألهای که عقل مفسدههای آن را تجویز و مصالح منع آن را درک میکند دور از صواب و درستی است»
واژه های کلیدی: حیله، حیله های شرعی، جواز، احکام، حرام، فقه، حدیث.