چالش های اختلاط نسب در باروری های نوین پزشکی با تکیه بر مفهوم مادر

با توجه به اهمیت بحث باروری و ادامه نسل در جامعه انسانی و استقبال بی نظیر از روش‌های کمک باروری (تلقیح مصنوعی) پرداختن به مسائل پیرامون این مهم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نوشتار حاضر حاصل تحقیقات کتابخانه‌ای است که برای تکمیل اطلاعات و اخذ پاسخ سؤالات مختلف حضوراً به مراکز پزشکی و درمان ناباروری چند استان و دفتر پاسخگویی به مسائل شرعی برخی مراجع تقلید مراجعه شده است. در این پژوهش ایرادات فقهی و حقوقی که به روش‌های موجود تلقیح مصنوعی وارد است بررسی می‌گردد و راه حل این مشکلات با استفاده از تغییراتی در مفاهیم پیش فرض مادر بیان می‌شود. به این معنا که در بین سه گروه معتقدین به اصالت مادر صاحب رحم، مادر ژنتیکی و هر دو مادر، سعی بر اثبات نظر سوم (دو مادری) دارد که برای این کار برخی استدلال‌های علوم مختلفی چون روانشناسی، فلسفه و ژنتیک پزشکی را از نظر می-گذرانیم. این پژوهش تعریف جدیدی از مفهوم نسب و پس از آن مادر را در باروری‌های نوین (تلقیح مصنوعی) ارائه می‌دهد. با در نظر گرفتن پیش فرض دو مادری، راه حل برخی مشکلات حاصل از روش سوم کمک باروری(اهداء جنین) ارائه می‌گردد و با این کار علاوه بر حمایت از حقوق اجتماعی فرزندان حاصل از تلقیح مصنوعی، از حقوق مادر صاحب حمل نیز حمایت می‌کند و این نقش مهم را از حالت تجاری و مادی در فرهنگ جامعه به سمت نقش معنوی و دارای جایگاه اصیل مادرانه تغییر می‌دهد. با نگاهی دیگر به مفهوم دو مادری، در بخش مادر جانشین از روش‌های کمک باروری به دلیل امکان به وجود آمدن بیماری‌های خونی و اپی‌ژنتیکی از حامل بودن خواهر زن و خواهر جلوگیری می‌کند. چرا که هیچ فردی نمی‌تواند در یک زمان هم عمه یا خاله‌‌ی کودکی باشد و هم مادر وی؛ مگر به نحو رضاعی که دلایل رد این نظر نیز طبق مبانی رضاع مفصلاً بحث می‌گردد و در نهایت آثار حقوقی چون ارث، حضانت و نفقه حاصل از این نظر بیان می‌گردد. با توجه به نتایج این تحقیق، بندهای مربوط به شرایط رحم حامل و اهدا کنندگان گامت در قانون اهدا جنین مصوب 1382 تصحیح گردیده و علاوه بر رفع ایرادات این قانون، ریزبینی‌های تازه‌ای متناسب با نیاز روز جامعه به این اصول اضافه شده است. به علاوه با پیشنهاد یک سیستم سراسری ثبت اطلاعات شخصی و هویتی اهداکنندگان و گیرندگان گامت و استفاده آن‌ها در مواقع لزوم، سعی نموده تا از به ‌وجود آمدن نسل ناشناس حاصل از شبکه اهداء گامت جلوگیری کند.
واژه های کلیدی: تلقیح مصنوعی، رحم اجاره ای، باروری نوین، مادر، اهداءجنین، اهداء تخمک.