مقایسه حقوق کودکان کار در اسلام و اسناد بین‌المللی

این تحقیق درصدد مقایسه حقوق کودکان کار در اسناد بین‌المللی با دیدگاه اسلام می‌باشد که در سه بخش شامل مفهوم حقوق کودکان کار در اسلام و اسناد بین المللی،حقوق مشترک کودکان کار با حقوق کودک و حقوق متمایز کودکان کار از حقوق کودک ارائه گردیده است. ماده 32 کنوانسیون حقوق کودک صراحتاً به موضوع کار کودکان اختصاص یافته است. در این ماده از کشور های عضو درخواست نموده تا قانون‌گذاری لازم را به منظور حمایت از کودکان کار، در دستور کار خود قرار داده و اجرای این ماده را تضمین کنند. اگر حقوق کودک مصرح در آیات و روایات اسلامی همچنین در قوانین و کنوانسیون های بین المللی از سوی کشورها رعایت گردد پدیده کودکان کار وجود نخواهد داشت زیرا موضوع کودکان کار خود ناقض حقوق کودک می باشد، لذا رعایت کامل حقوق کودک مانع از آسیب پذیری کودک در مقابل انواع آسیب های اجتماعی می باشد. بر همین اساس اولین اقدام قانونی و بین‌المللی در حمایت از حقوق کودک در سال 1924 توسط مجمع عمومی جامعه ملل، طی قطعنامه‌ای به نام اعلامیه ژنو به تصویب رسید. با تأسیس سازمان ملل متحد و متعاقب آن تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر (1948)، حقوق کودکان به طور خاص دربند 2 ماده 25 اعلامیه مزبور مورد توجه قرار گرفت. با این حال وضعیت و شرایط ویژه‌ای که کودکان دارا بودند و آسیب‌ها و صدماتی که به سبب همین شرایط خاص‌شان متوجه آن‌ها شده بود، ضرورت توجه بیشتر به حقوق آن‌ها و حمایت از آن‌ها را در قالب اسناد مجزا و خاص آشکار می‌ساخت. در همین راستا علاوه بر موارد ذکر شده، چندین سند و اعلامیه در مورد حقوق کودکان به تصویب رسیده لیکن به دلیل ماهیت این اسناد و جایگاه حقوقی سازمان های بین‌المللی، با وجود اهمیت و ارزشی که این اسناد و اعلامیه ها در به رسمیت شناختن حقوق کودکان دارا می‌باشند اسناد مزبور در زمره اسناد حقوق بشری غیر الزام‌آور محسوب می‌شود. البته، اگر هنگام رأی گیری و تصویب اعلامیه‌ای در جلسه‌ی مجمع عمومی، کشوری رأی موافق داده باشد، از نظر عرف بین‌المللی برای او مسئولیت اخلاقی جهت اجرای آن اعلامیه ایجاد می‌شود، لیکن تا زمانی که به تصویب مجالس مقننه ی داخلی نرسیده باشد برای ممالک عضو ایجاد تعهد و مسئولیت سیاسی و قانونی نمی‌کند و صرفاً جنبه ی توصیه ای دارد. با این حال قریب 14 قرن پیش، پیشوایان اسلام به حقوق کودکان توجه فراوان مبذول داشته اند. و این حقوق را می توان در کتاب آسمانی اسلام، قرآن نیز به کرار مشاهده نمود.
واژه‌های کلیدی: حقوق، کودک کار، اسناد بین المللی، اسناد اسلامی، قرآن و سنت