مطالعه تطبیقی رمزارزها از دیدگاه مذاهب اسلامی و قوانین پولی بانکی ایران

با ظهور بیت کوین در سال 2008 میلادی، کارشناسان حوزه مالی، خبر از تولد پدیده‌ای تحول‌ساز می‌دادند. پدیده‌ای که در عمر کوتاه خود نهاد بانک و مرکزیت در مبادلات مالی را هدف قرار داده بود و با وجود مخالفت دولت‌ها و رگولاتوری‌های سخت‌گیرانه با قدرت به مسیر رشد خود ادامه داد. یکی از نکات قابل توجه در مورد پدیده رمزارز ها و به‌طور خاص بیت‌کوین، تکنولوژی بستر آن بود، فناوری بلاک‌چین یا زنجیره‌بلوک که توانسته بود با بکارگیری ابزار ریاضیات و رمزنگاری به‌صورت بهینه مساله عدم اعتماد را در شبکه همتا به همتا حل کند و معماری منحصربه‌فردی را پیشنهاد کند که بدون نیاز به وجود ناظر، تراکنش‌ها تایید شده و شبکه پایدار بماند. در این پژوهش که به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده، ابتدا مروری بر تاریخچه فناوری زنجیره‌بلوک و رمزارزها و ادبیات موضوعه خواهیم داشت. در ادامه پدیده رمزارزها و به‌طور خاص بیت‌کوین را از منظر فقه مذاهب اسلامی مورد بررسی قرار می‌گیرد و فرآیندهای ذیل این پدیده از قبیل استخراج را با عقود فقه معاملات تطبیق داده می‌شود، در بخش دیگری از پژوهش، ظرفیت‌های قوانین جمهوری اسلامی از قبیل قانون تجارت الکترونیک، قانون مبارزه با پولشویی و … جهت پذیرش این پدیده نوظهور در چارچوب قوانین موجود بررسی می‌شود. نهایتاً در فصل آخر و پس از جمع‌بندی موارد مذکور، مطالعات فقهی و حقوقی در مورد قراردادهای هوشمند به‌عنوان محصول نسل دوم فناوری زنجیره‌بلوک پیشنهاد شده است.
واژه‌های کلیدی: زنجیره بلوک، رمزارز، بیت‌کوین، فقه مذاهب اسلامی.