مسئولیت مدنی والدین اهدا کننده جنین و پزشک در محرمانگی نسب جنین اهدائی نسبت به نوزاد متولد شده

در قرن اخیر، پیشرفت‌های چشمگیر تکنولوژی در زمینه درمان ناباروری و ارائه روش‌های نوین جهت درمان ناباروری، مسائل جدیدی را پیش روی محققان قرار داده است که یکی از این روش‌ها، اهداء جنین به زوجین نابارور است.اهداء جنین عبارت است از: واگذاری داوطلبانه و رایگان یک یا چند جنین از زوج‌های واجد شرایط در قانون به مراکز مجاز تخصصی درمان ناباروری برای انتقال به زوج‌های متقاضی دارای شرایط مقرر در قانون. این روش پرسش‌ها و چالش‌های شرعی، حقوقی و اخلاقی متعددی را از جمله مشروعیت استفاده از گامت و جنین بیگانه، مسائل حقوقی از قبیل نسب، ارث وسایر حقوق مادی و معنوی کودک ناشی از تلقیح مصنوعی واهداء جنین؛ مانند حق کودک در دانستن نسب و دسترسی به اطلاعات پیرامون والدین و سایر اعضای خانواده بیولوژیکی خود، قرارداد مربوط به اهداء جنین و گامت بیگانه و شرایط آن، مباحثی چون رازداری و محرمانگی و مسئولیت مدنی پزشک و کادر درمان و مراکز درمان ناباروری و والدین ژنتیکی و حکمی را مطرح می‌کند. در ایران، قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور مصوب 1382ش تحولی در این زمینه ایجاد کرده است هرچند که در مقایسه با قوانین کشورهایی مانند فرانسه دارای نارسایی‌هایی است. این قانون در مورد اهداء جنین مقرراتی راجع به شرایط درخواست کنندگان و اهدا کنندگان و نیز شرایط و تشریفات اهداء و انتقال جنین ونیز اصل محرمانگی وضع کرده؛ هر چند که از بعضی جهات ناقص است. در این پایان نامه به روش کتابخانه ای و توصیفی-تحلیلی به بررسی مسئولیت مدنی والدین اهدا کننده جنین و پزشک در محرمانگی نسب جنین اهدایی نسبت به نوزاد متولد شده خواهیم پرداخت . در این پژوهش بررسی خواهیم کرد که آیا به منظور پیشگیری از مشکلات احتمالی و حفظ حقوق قانونی، مادی و معنوی کودک متولد شده از اهداء جنین می توانیم قائل به ایجاد نوعی نسب حکمی و قانونی شویم و اهداگیرندگان را پدر و مادر واقعی این کودک بدانیم؟ آیا می شود اطلاعات مربوط به خانواده ژنتیکی و جنین‌های اهدایی را در قالب اسناد سری طبقه‌بندی کنیم؟ وآیا می‌توانیم به این نتیجه برسیم که رعایت اصل محرمانگی مطرح شده در قانون ایران به صلاح کودک بوده و والدین اهدا کننده جنین و پزشک در صورت احراز تقصیر و تحقق ارکان مسئولیت مدنی در برابر کودک مسئولیت مدنی دارند؟ ما در این پایان نامه تلاش کرده ایم تا با تکیه بر اصول و قواعد کلی فقه و حقوق و نیز بهره گیری از فتاوای فقها و نظرات و اندیشه های دکترین حقوق و بررسی و تحلیل قانون جمهوری اسلامی ایران پاسخی برای پرسش های بالا بیابیم.
واژه های کلیدی: مسئولیت مدنی، محرمانگی، نسب، ناباروری، اهداء جنین، پزشک، والدین اهدا کننده.