مسئولیت مدنی ناشی از ایراد خسارات بر محیط‌زیست

امروزه تخریب محیط زیست مستقیم و غیر مستقیم بر روند اقتصادی کشورهای جهان و حیات بشر تأثیر گذار است. فاجعه های محیط زیست که اغلب حاصل فعالیتهایی است که بشر به ویژه در قرن اخیر در راه رسیدن به توسعه و فرآیند صنعتی شدن به آنها روی آورده، باعث تخریب و ایراد خسارات و آلودگی محیط زیست شده است. عدم تعادل محیط زیست، به سبب،تخریب صنعتی طبیعت، آلوده شدن منابع از جمله آب، خاک و هوا را باعث شده است. وجود یک کره خاکی مشترک بین مردم جهان، علایق مشترکی را برای انسانها بوجود آورده است که می‌بایست هر روز به هماهنگی بیشتر در این زمینه نایل آیند. یکی از آن هماهنگی ها، هم آوایی در مبنای مسئولیت مدنی ناشی از ایراد خسارات بر محیط زیست است، که واجد فواید نظری و عملی عدیده ای می‌باشد که به خوبی در روابط موجود میان محیط زیست و استقرار و تداوم حیات بشری بازنمایی می‌کند و بر آن هستیم که مسئولیت مدنی ناشی از ایراد خسارات بر محیط زیست را از منظر فقه و حقوق داخلی مورد بررسی قرار دهیم. موضوع حمایت از محیط زیست در جهت منافع بشری و از بین بردن آثار مخرب فعالیتهای صنعتی تبدیل به مسأله ای جدی در جهان معاصر گردیده است و بشریت را مورد تهدید قرار داده است. برای مقابله با این تهدید نیاز به اقدامی قاطع از طریق اتخاذ تدابیر مناسب دارد. رویه عملی محاکم ایران براساس مسئولیت مبتنی بر تقصیر است و آنچنان که شایسته است پاسخگوی این همه آلودگی و تخریب و جبران خسارت وارد بر محیط زیست نمی باشد لذا با توجه به لزوم جبران خسارات وارده بر محیط زیست و مسئولیت مدنی ناشی از آن، که از جایگاه ویژه ای در علم حقوق برخوردار است. در این پژوهش تلاش بر این است که مبنای این مسئولیت با نگاه بر دیدگاههای فقه و حقوق ایران مورد تبیین و تشریح و واکاوی قرار گرفته و مبنای مناسب برای این مسئولیت یافت گردد.
واژه‌های کلیدی: محیط زیست.