مسئولیت دولت اسلامی در قبال حفاظت از محیط‌زیست در فقه و حقوق موضوعه

زیست بوم کره زمین در مقابل انسان‌هایی که از آن بهره‌مند میشوند حق موجودیت پایا و جلوگیری از تخریب را دارد. در مقابل حق استفاده از محیط زیست سالم و پایدار یکی از حقوق بنیادین افراد است که در دو سده اخیر با رشد فناوری وصنعتی‌تر شدن جوامع که نتیجه آن افزایش جمعیت و تولید بیشتر است روز به روز اهمیت پر رنگ تری به دست می آورد و از آنجایی که پیشرفت های رو به اوج جامعه بشری حقوق شهروندان امروز و زنجیره نسل‌های فردا و همچنین زیست بوم پایا را در معرض تضییق قرار داده است. نیاز به تبیین نظام مسئولیتی فقهی، حقوقی پویا و کارآمد ِ مسئولیتی اهمیتی دو چندان می یابد. چرا که به نظر میرسد نظام مسئولیت مدنی سنتی به تنهایی نمیتواند پاسخی جامع و دیدی همه جانبه به این مسئله حیاتی ِ جامعه امروز داشته باشد. فرض این پژوهش نیز بر این اصل قرار دارد که باید از نظام های مسئولیتی نوین مبتنی بر قواعد فقه و ارکان حقوق مدنی و کیفری در جهت تبیین مفهوم محیط زیست و خسارت‌های وارد به آن سود برد. در اینجا پارامترهای الزام کننده دولت از جمله فقه و حقوق مدنی و کیفری بیان نموده ایم سپس به مسئولیت دولت اسلامی در قبال این امر مهم را مورد ارزیابی قرار داده ایم.
واژه‌های کلیدی: محیط زیست، مسئولیت مدنی، خسارت، مسئولیت کیفری، تقویم خسارت، قواعد فقه.