مبانی جرم انگاری تجاوز جنسی توسط همسر

چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی مبانی جرم انگاری تجاوز جنسی توسط همسر انجام گرفته است. خشونت علیه زنان پدیده ای است که در آن زن به خاطر جنسیت خود، مورد اعمال زور و تضییع حق از سوی جنس دیگر واقع می‌گردد. چنان چه این نوع رفتار در چارچوب خانواده و بین زن و شوهر باشد، از آن به خشونت خانگی تعبیر می‌شود. در واقع تجاوز جنسی زناشویی، اجبار فرد به تسلیم عمل جنسی است. به کار بردن زور و قدرت توسط مرتکب برای برقراری رابطه جنسی با فرد مقابل عنصر مهم در تحقّق تجاوز جنسی زناشویی است. در این راستا، فرد مقابل نیز البتّه به مقاومت و دفاع از خود بر می‌آید، اما در نهایت این مرتکب است که با برتری در مقابل وی به مقصود خود می‌رسد. در برخی کشورها این اجبار از سوی همسر به ارائه خدمات جنسی جزو مفهوم رایج تجاوز قرار نگرفته است. این امتناع از غیرقانونی شمردن تجاوز زناشویی، با دیدگاه‌های سنتی به ازدواج، تفاسیر تعالیم مذهبی و دینی، طرز فکرها درباره جنسیت مردانه انسان ‌و توقعات فرهنگی فرمانبرداری یک زن از شوهرش و عدم قدرت زنان به نه گفتن مرتبط است. اما در برخی از کشورها این موضوع تحت قوانین تصویب‌شده برای ممنوعیت خشونت علیه زنان همچون قوانین راجع به تعرض و ضرب و جرح و …‌ به عنوان جرم تعریف شده ‌است و تجاوز جنسی زناشویی از جمله مواردی است که سازمان ملل، مبارزه با آن را در قالب اعلامیه حذف خشونت علیه زنان پیگیری نموده است و با توجه به رشد تعداد کشورهایی که تجاوز جنسی زناشویی را جرم انگاری کرده‌اند، این مسأله به مرز تبدیل شدن به یک الزام بین المللی رسیده است. از مهمترین مبانی جرم انگاری تجاوز جنسی همسر می‌توان به تعارض آن با حق بر نه گفتن و عدم آگاهی زنان از حقوق، حق بر سلامت جسمانی، حق بر بدن، منع تمامی خشونت علیه زنان و … اشاره کرد. در این راستا حمایت کیفری افتراقی از زنان از طریق جرم انگاری‌های ویژه برخی رفتارها، یکی از راهکارهایی است که قانون‌گذاران کیفری برای حمایت و کاهش احتمال بزه‌دیدگی آنان اتخاذ نموده‌اند. لذا شناسایی این پدیده و شناخت مبانی آن در جامعه ما و نحوه برخورد قانونگذار با این پدیده امری ضروری مینماید. در نظام حقوق کیفری ایران، این عمل جرم انگاری نشده است؛ درحالی که به نظر می‌رسد مبانی جرم انگاری آن در فقه و حقوق کیفری ایران موجود است.
واژه‌های کلیدی: تجاوز جنسی زناشویی، مبانی جرم‌انگاری، جرم جنسی، خشونت.