ماهیت، شرایط و آثار قرارداد بهره برداری از معدن (فایل منبع موجود نیست)

جود ذخایر معدنی عظیم و متنوع در کشور و نیاز به بهره‌ برداری از آن برای تأمین مواد اولیه صنایع، تولید و درآمدزایی از یک سو و لزوم توجه به ملاحظات زیست محیطی، توزیع عادلانه ثروت، رعایت عدالت بین نسلی و مهار بهره‌ برداری بی رویه معادن از سوی دیگر، ارائه چارچوبی حقوقی را برای بهره‌ برداری مطلوب از معادن ضروری می‌سازد. از این رو تحلیل حقوقی قرارداد بهره‌برداری از معدن به عنوان فرآیندی برای واگذاری معادن اهمیت می‌‌یابد. قرارداد بهره‌ برداری از معدن، قراردادی است که به موجب آن بهره‌ برداری از معدنی معین و در مدتی مشخص به متقاضی بهره ‌برداری واگذار می‌شود. در تبیین ماهیت این قرارداد، نظریات مختلفی چون اجاره، جعاله، اذن در انتفاع، حق انتفاع و … قابل طرح و بررسی خواهند بود. قانون‌گذار اگرچه قالب حق انتفاع را برای این قرارداد برگزیده است، اما با توجه به ایرادات وارد بر آن، باید بر آن بود که ماهیتی مستقل دارد. قرارداد بهره‌برداری از معدن، قراردادی لازم، قابل تمدید و قابل انتقال است. اداری، الحاقی و تشریفاتی بودن نیز، از دیگر اوصاف آن به شمار می‌رود. در انعقاد این قرارداد، علاوه بر تبعیت از شرایط اساسیِ صحت معاملات و قواعد عمومی قرارداد‌ها، رعایت پاره‌ای از شرایط اختصاصی همچون برگزاری مزایده، برخورداری از حداقل توان مالی و فنی و… نیز الزامی است. افزون بر تعهدات بهره‌ بردار در برابر مالک زمین، مکتشف و دولت، مهم‌ترین اثر این قرارداد، اعطای حق بهره‌ برداری و مالکیت و فروش مواد استخراج یافته به بهره‌ بردار است که ایجاد انحصار، برخورداری غیرعادلانه از اموال عمومی و بهره‌ برداری بی‌رویه از معادن را در پی داشته است.