ماهیت و آثار حقوقی قراردادهای هوشمند در فناوری زنجیره بلوک

اخیراً برخی از قراردادها به‌صورت هوشمند نگاشته شده که با تعریف تعهدات و ضمانت‌های آن در نرم‌افزار، کلیه امورات آن به‌صورت خودکار انجام‌شده و این سازوکار با الگوریتم زنجیره بلوک نگاشته می‌شود. این پژوهش، به روش تحلیلی-توصیفی قصد بررسی ماهیت و آثار حقوقی این نوع از قراردادها را داشته که دغدغه اصلی محقق می‌باشد. از دیدگاه فقهی، باتوجه به اینکه مکانیزم هوشمندسازی، بر ماهیت و اثر قراردادی تأثیری ندارد، به‌شرط رعایت شرایط صحت قرارداد، منعی برای استفاده از آن ذکر نشده است. حقوقدانان نیز باتوجه به اظهارات فقها، این نوع از قراردادها را تائید کرده و به‌شرط استفاده از ابزارهای حقوقی برای انعقاد و اجراء، آن را صحیح دانسته‌اند. لذا تمامی آثار قراردادی در این نوع از قراردادها صادق است و این قابلیت وجود داشته که با محدودسازی چارچوب انعقاد این قراردادها، تخلفات را کاهش داده و با صدور خودکار دستورات اجرایی تعهدات و ضمانت‌های تعیین‌شده برای آن، نقض تعهدات نیز کاهش یابد. اسناد صادره از نرم‌افزار قراردادی به‌مانند سند رسمی اعتبار داشته و آثار زمانی و مکانی ثبت‌شده در آن در جریان دادرسی‌های قضائی اعتبار دارد. اما کلیه اثرات مثبت این نوع از قراردادها نیازمند کفایت زیرساخت‌های فنی و امنیت آن بوده، در غیر این صورت بنا به مصالح جامعه می‌بایست با اجرای آن مقابله قضائی نمود. در وضعیت کنونی متخصصین فنی قوه قضائیه در این مورداطمینان لازم را داده و می‌بایست با تعیین متولی نظارت بر آن، به این فناوری جدید اعتبار حقوقی بخشید. باوجود تطابق فرایند این سازوکار با اصول حقوقی، بازهم صراحت تقنینی در این موردنیاز بوده که امید است قانون‌گذار با تصویب قواعدی، به جزئیات کامل این فرایند اعتبار دهد.
واژه های کلیدی: زنجیره بلوک، قراردادهای هوشمند، علم حقوق، صحت قراردادها، تعهدات قراردادی.