شناسایی مولفه‌های جذّابیت بخش در تبلیغات تجاری مطلوب از دیدگاه اسلامی: با تکیه بر روایات مستفاد در فقه تجارت (فایل منبع موجود نیست)

تبلیغات تجاری با کیفیت کنونی از محصولات تمدن غرب و مدرنیته و براساس اصالت سود، استوار است و از همین روست که آسیب‌های فراوان فرهنگی و اقتصادی را متوجه جوامع بشری می‌نماید و از طریق استخدام مولفه‌های جذّابیت‌بخش برای جلب نظر مخاطبان، آنها را (با رضایت خودشان) از مسیر هدایت، تربیت و کمال، منحرف می‌سازد. لذا تبلیغات تجاری مدرن با غایات جامعه‌ی اسلامی تعارض دارد و نه تنها پاسخگوی نیازهای جامعه‌ی اسلامی در عرصه‌ی تجارت نیست، بلکه بسیار مضر و خسارت‌بار است. در این پژوهش، طی دو مرحله سعی شده با «شناسایی آسیب‌های تبلیغات تجاری مدرن» و سپس اصلاح و تنقیح آنها با «تکیه بر منابع روایی»، گامی در جهت ارائه‌ی نسخه‌ی «تبلیغات تجاری اسلامی جذّاب» برداشته شود. لذا مسأله‌ی اصلی در این پژوهش، دست‌یابی به تبلیغات تجاری‌ای است که از یکسو آسیب‌ها و مشکلات تبلیغات تجاری مدرن را نداشته باشد و متکی به استفاده‌ی ابزاری از ارزش‌های اخلاقی نباشد، و از سوی دیگر، دارای جذّابیت باشد و بتواند با شیوه‌های مشروع، نظر مخاطب را جلب کند.گردآوری داده‌ها در هر دو مرحله به روش کتابخانه‌ای انجام گرفته است. در مرحله‌ی آسیب‌شناسی، با تکیه بر منابع موجود قریب به 30 آسیب عمده و رایج، احصا و به دو دسته‌ی اقتصادی و فرهنگی تفکیک شد. در مرحله‌ی بعد نیز، به منظور شناسایی مولفه‌های جذّابیت‌بخش تبلیغات تجاری مطلوب اسلام، تعداد 48 روایت و حدیث گزینش‌شده – که حاصل جستجو در منابع روایی از جمله مجموعه بحارالأنوار و کتاب‌های الهدایه، المقنع، مکاسب، فقه الرضا و شرح لمعه می‌باشد- به روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نهایتاً دو دسته مولفه تحت عناوین «اخلاق حسنه» و «تبیین و اعتمادسازی» که مجموعاً شامل 12 مولفه‌ی جذّابیت‌بخش می‌باشد، استخراج گردید. قابل ذکر است که مولفه‌های مستخرج در این پژوهش، صرفاً می‌تواند مبنای تولید آگهی‌های مطلوب شود، و لذا عملی کردن این مولفه‌ها، با ورود در فضای رسانه و هنر، محقّق می‌شود.
واژه های کلیدی: تبلیغات تجاری، اسلام، فقه تجارت، جذابیت