جرم انتشار اسرارشخصی و خانوادگی در فضای مجازی

انتشار اسرار شخصی و خانوادگی در سال‌های اخیر در ایران به صورت گسترده‌ای رشد نموده است و به یک معضل اجتماعی تبدیل شده است. هدف از تدوین و نگارش این تحقیق پاسخگویی به سوالات زیر می‌باشد:اسرار شخصی و خانوادگی چه نوع اطلاعاتی را شامل می‌شود؟ در خصوص بزه انتشار چه مسئولیت کیفری و مدنی برای مرتکبان در نظر گرفته شده است؟ چه مجوزهای برای انتشار اسرار شخصی وجود دارد و شامل چه اشخاصی می‌شود؟فضای مجازی فضای است که در آن ساکنان‌اش محدودیت‌های جسمی و مکانی را ندارند. این فضا مالک خاصی ندارد و هرکس به طور آزادانه قدم در آن می‌گذارد. از جمله جرایمی که در فضای مجازی به وقوع می‌پیوندد بزه انتشار اسرار شخصی و خانوادگی می‌باشد که به نوعی نقض حریم خصوصی به شمار می‌رود و اطلاعات خاصی را می‌توان به عنوان اسرار شخصی و خانوادگی محسوب کرد. بزه انتشار اسرار شخصی و خانوادگی دارای رکن مادی و روانی و قانونی خاص خود می‌باشد. رکن قانونی این بزه ماده 745 می‌باشد که این‌گونه مقرر کرده است: هرکس به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. مجوز قانونی برای انتشار این بزه رضایت صاحب اسرار می‌باشد. رفتار مورد توجه در این بزه فعل مثبت انتشار می‌باشد و در موارد خاصی ترک فعل را هم شامل خواهد شد. ابزار ارتکاب بزه، سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی می‌باشد. همچنین بزه انتشار از جمله جرایم مقید قلمداد می‌شود. رکن روانی این بزه همسان بزه‌های دیگر مقرره در قانون مجازات می‌باشد و شرایط خاصی را نمی‌طلبد. مسئولیت کیفری و مدنی هم برای شخص حقیقی و هم برای شخص حقوقی وجود دارد. صلاحیت رسیدگی دادگاه‌ها در خصوص این بزه به صلاحیت محلی، ذاتی و اضافی تقسیم‌بندی می‌گردد. نتیجه کلی حاصله از این تحقیق بیانگر این مورد است که قانون‌گذار توجه خاصی را به بحث اسرار شخصی و خانوادگی دارد و بر پایه حریم خصوصی به حمایت از آن همت گمارده تا از این طریق مانع لطمه و آسیب به کیان خانواده گردد.
واژه‌های کلیدی: جرم، حریم خصوصی، سر، حریم شخصی، فضای مجازی، مسئولیت کیفری، مسئولیت مدنی، آیین دادرسی، اسرار، انتشار