تعدد زوجات در فقه، از آسیب شناسی تا توجیه

چند همسری پیشا اسلامی، بی تردید یک نمونه از ازدواج هائی می باشد که در طول تاریخ به اشکال گوناگون صورت پذیرفته است . مشروعیت تعدد زوجات برگرفته از نص قرآن کریم ، روایات ، سیره عملی اولیای دین و اجماع فقها است و مورد اتفاق مذاهب اسلامی می باشد . تعدد زوجاتِ مشروط به عدالت ، متعلّقِ آن ، همه حقوق فقهی ، اخلاقی می باشد و مختص قِسم نفقه نیست . لیکن بر فرض رعایت عدالتِ همه جانبه ، امروزه مسأله عدم سازگاریِ ، چندهمسری با حقوق زنان و تفاوت های فردی را دستمایه تبعیض قرار دادن ، به قدری طبیعی و مسلم فرض شده ، که شاید اندک تصوری ، در بازخوانی مبانی این تعارض ، غیرمنطقی و غیرعقلائی جلوه نماید . تعدد زوجات و مسائل پیرامونی آن ، از مباحث چالش برانگیز حقوق خانواده است و همواره معضلاتِ عدیدهِ گریبان گیرش بوده که افکار عمومی و توجه اندیشمندان اجتماعی را به خود جلب نموده است . در نوشتارحاضر ، انواع ازدواج در تاریخ ، اهمیت نکاح در اسلام ، حکمت تعدد زوجات ، همچنین نقد و بررسی تعدد زوجات از منظرفقه ، مقایسه آیات ، تفاسیرصاحب نظران دینی با عنایت به نکات ضعف و قوت نظریه های مطروحه بررسی شده ضمن اینکه سیر تحول تعدد زوجات در حقوق ایران و دیگرکشورها ، همچنین آسیب شناسی ، پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم و میزانِ انطباقِ تعدد زوجات در جامعه فعلی با توجه به ظهور و بروز فرهنگ مدرن با اصل روح ترّقی خواهانه اسلام که تقریبأ از نظرها پنهان مانده ، بر اساس شیوه توصیفی- تحلیلی با ابزارکتابخانه ای ، تحقیق در اسناد قانونی مورد عنایت قرار گرفته است . هدف از این پژوهش بررسی و دفع شبهات است و تلاش بر این است که اثبات گردد بسیاری از احکام فقهی دین به ویژه در حوزه زنان با توجه به اینکه مرتبط با فطرت و کرامت انسان هستند ، ثابت نخواهند بود .
واژه های کلیدی: تعدد زوجات، قرآن، اسلام، مشروعیت، خانواده، عدالت.