بررسی وضعیت اهداء جنین و ابعاد فقهی – حقوقی آن در ایران

یکی از شیوه‌های درمان نازایی، «اهدای جنین» است که در آن اسپرم مرد و تخمک زن را در آزمایشگاه تلقیح نموده و بعد از تقسیمات اولیه،یعنی چهار تا پنج روز بعد، جنین حاصل را به رحم زن متقاضی منتقل می‌کنند. اهداء جنین، شکل نوین و موفقی از درمان ناباروری است که برای گروهی از زوج‌ها که پیش ازاین تصور می‌شد، هرگز نمی‌توانند صاحب فرزند شوند، امید به ارمغان ‌آورد. این روش معمولا هزینه و عوارض پزشکی کمتری نسبت به روش‌های لقاح آزمایشگاهی دارد و یکی از مهم‌ترین دستاوردهای قرن اخیر محسوب می‌شود. این روش با توجه به این که جنین نه ماه در رحم زن باردار است، از لحاظ عاطفی احساس بیشتری به وجود می‌آورد. امروزه تشکیل جنین در آزمایشگاه، انتقال جنین به رحم زن ثالث و اهداء جنین به یاری پیشرفت‌های شگرف علم پزشکی امکان پذیر شده است. تولد کودک که قسمتی از راه پیدایش خود را در خارج از مسیر طبیعی پیموده است، ترکیب اسپرم با تخمک در خارج از رحم، پرورش آن تا مدت معینی در داخل لوله آزمایش و انتقال آن به رحم زن ثالث، استفاده از جنین‌های اهدایی به زوجین نابارور و… امری ممکن و شدنی است. این یکی از روش‌های تقریباً متداول باروری در جهان است که راه‌گشای مشکلی دیرینه در روابط زوجین نابارور است. در این روش زوجین بیمار، از جنین حاصل از اسپرم و تخمک زن و مرد دیگر – اعم از اینکه بین آن دو رابطه زوجیت باشد یا نه – استفاده می‌کنند. این سلول‌ها در محیط آزمایشگاه، در مجاورت یکدیگر قرار داده می‌شوند تا پس از لقاح و تقسیمات اولیه و حداکثر تا چهار روز از زمان لقاح، جنین اهدایی به رحم زوجه منتقل می‌گردد. لذا در این پایان نامه می کوشیم تا به ابعاد فقهی و حقوقی اهداء جنین را در فقه و حقوق ایران بررسی کنیم.
واژه های کلیدی: جنین، لقاح، رحم جایگزین، ناباروری، فقه، حقوق.