بررسی مقایسه‌ ای حق ارتفاق و انتفاع در فقه و حقوق موضوعه

از آنجا که، مالک و صاحب مال، به حکم قانون نسبت به مایملک خود حق هر گونه تصرف و انتفاعی را در اموال خود دارد، در نگاه اول این مالکیت مطلق به نظر می‌رسد. اما با مراجعه به کتب فقهی و حقوقی، گاهی اوقات این اطلاق شکسته می‌شود و در مواردی محدود به رعایت حقوق دیگران است. از جمله این موارد رعایت حقوقی است که مالکان املاک، برای استفاده کامل از ملک خود در ملک دیگری دارند. این حقوق در فقه به نام حق انتفاع و حق ارتفاق خوانده می‌شوند.حقوق انتفاع و ارتفاق از مباحث مهمی هستند که در کتب فقهی وحقوقی در ابواب مختلف مورد بحث واقع است. حق انتفاع، حقی است که به موجب آن شخص می‌تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند.حق انتفاع یک حق عینی است و موضوع آن شیء معین مادی است اعم از این که این شیء منقول یا غیرمنقول باشد. حق ارتفاق، حقی است که به موجب آن صاحب ملکی به اعتبار مالکیت خود، می‌تواند از ملک دیگری استفاده کند. مانند حق عبور، یا ناودان و یا حق داشتن پنجره.به عبارتی، حق ارتفاق، حق کسی در ملک دیگری است، برای کمال استفاده از ملک خود. با توجه به اینکه تاکنون تحقیقی گسترده و جامع به صورت مقایسه‌ای پیرامون این موضوع انجام نشده است برآن شدیم با روش توصیفی-تحلیلی بر پایه اطلاعات کتابخانه‌ای به بررسی مقایسه‌ای حق ارتفاق و انتفاع در فقه و حقوق موضوعه بپردازیم. بر اساس یافته‌های تحقیق، حق ارتفاق اختصاص به غیر منقول دارد. ولی حق انتفاع ممکن است به مال منقول یا غیرمنقول اختصاص یابد.، حق ارتفاق برای ملک است ولی حق انتفاع برای شخص.، حق ارتفاق دائمی است اما حق انتفاع جز در موارد خاص، موقت می‌باشد.
واژه های کلیدی: حق، حق ارتفاق، حق انتفاع