بررسی مبانی روابط بین الملل دولت اسلامی از منظر فقه فریقین

این تحقیق در پی یافتن پاسخ این سئوال است که براساس چه اصول و مبانی، روابط و تعاملات دولت اسلامی با دولت‌های دیگر تعیین می گردد؟ با توجه به گسترده بودن مبانی و اصول روابط بین‌المللی دولت اسلامی، در این تحقیق تنها به بررسی برخی از مهمترین این مبانی که در امر روابط بین الملل و ترسیم سیاست خارجی کاربرد و نقش بسزایی دارند و در قوانین بین المللی هم از اهمیت خاصی برخوردارند پرداخته شده است که از جمله این مبانی و اصول عبارتند از : 1-قاعده نفی سبیل 2-اصل لزوم قراردادها 3-اصل همزیستی مسالمت‌آمیز 4-اصل دعوت یا جهاد 5-اصل مقابله به مثل. با بررسی‌های بعمل آمده و به استناد آنچه در متون فقهی شیعیان و اهل سنت آمده است ، اسلام با بیان زیر بنا های روابط بین المللی ، مکتب روابط بین الملل را ،با اصولی متین و استوار ترسیم نموده ،و در مقام اداره حکومت ،نیاز های سیاست خارجی نظام اسلامی را پاسخ گفته و با اصل الزامی پذیرش قرار داد ها ، نظام اسلامی را در متن صحنه سیاست جهانی حضور بخشیده است ، و با قاعده ی لزوم قرارداد ها پایبندی دولت اسلامی به قرار داد هارا واجب ساخته و بدین سان اعتبار بین المللی دولت اسلامی را تضمین کرده است.در عین حال از گرایش این عرصه به سوی قرار داد های مذلت بار پیشگیری کرده و قاعده نفی سبیل را ضامن عزت و اعتبار و پشتوانه استقلال سرزمین های اسلامی قرار داده است. هم‌چنین برخلاف دیدگاه برخی از اندیشوران اسلامی و مستشرقان که اصل در روابط دولت اسلامی را بر جنگ محوری معرفی کرده اند بنابر دلایل مقتضی که در این تحقیق آورده شده است، دقیقاً قضیه عکس آن چیزی است که آنها بیان داشته اند، زیرا اصل در روابط خارجی دولت اسلامی براساس صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز استوار است و جنگ و جهاد حالت استثنایی است که فقط بنابر ضرورت و آن هم بعد از دعوت به صلح و همزیستی بعنوان آخرین دوا تحت عنوان جهاد دفاعی نه ابتدایی تجویز شده است، زیرا اسلام روابط مسلمانان با دیگران، بخصوص مخالفان را بر مسالمت و رفتار نیکو استوار میداند و به بیان صریح قرآن هیچ گاه به پیروان خود اجازه قتل و کشتار مذاهب را نمی‌دهد و رابطه مسالمت آمیز با سایر دولت حتی دول غیراسلامی دارد و حتی مقابله به مثلی را که اسلام آن‌را جایز می‌داند تنها در صورت دفاع مشروع که یک ضرورت است، آن هم در حد مجاز و با رعایت عدالت و چهارچوب اصول و قواعد اخلاقی جایز دانسته شده است.
واژه های کلیدی: مبانی، روابط بین الملل، دولت اسلامی، فقه فریقین.