بررسی فقهی و حقوقی سهام در شرکت‌های سهامی

امروزه یکی از بازارهای سود آور در هر کشوری را بازارهای سرمایه و بورس اوراق بهادار تشکیل می‌دهد که می‌توان گفت سهام شرکت‌ها مهمترین ابزارها و اوراق مالی است که در این بازارها مورد داد و ستد واقع می‌گردد. در شرکت سهامی به صاحبان سرمایه،«صاحبان سهم»یا «سهام دار» گفته می شود یعنی کسانی که سهام آنان ،به ویژه در شرکتهای بزرگ و شرکتهایی که در سازمان بورس و اوراق بهادار حضور دارند، پیوسته دست به دست می شود. هرگاه شرکت پس از ثبت آمادگی صدور اوراق سهام را نداشته باشد، مکلف است تا زمانی که اوراق سهام صادر نشده است برای تعهدکنندگان این گونه سهام گواهینامه موقت سهم صادر کند و بعد از اینکه کلیه مبلغ سهام توسط سهامداران که تعهد به پرداخت آن نمودند،پرداخت گردید، گواهینامه موقت سهم اخذ و باطل گردد و برگه سهام صادر می‌گردد.از مسایل بسیار مهمی که به ویژه سهام داران تازه کار با آن مواجه هستند، حقوق و تعهداتی است که فرد سهام‌دار به خاطر داشتن سهم شرکت از آن برخوردار است؛ازجله حقوق ناشی از سهم می توان به حقوق مالی و غیرمالی آن اشاره کرد که برای دارنده خود ایجاد می‌نماید، و تنها تعهد دارنده سهم در شرکت سهامی، پرداخت مبلغ سهم است. سهام دارای خصایص و ویژگی‌هایی می‌باشد از جمله قابل انتقال بودن آن و قابل تجزیه بودن سهم است.سهام شرکت‌های سهامی ذاتاً قابل نقل وانتقال است اما مکانیسم انتقال سهام بر حسب اینکه سهام بی‌نام یا بانام باشد، متفاوت است. در واقع، هر چند پس از توافق طرفین، صرف قبض و اقباض برای انتقال سهام بی‌نام کافی است، ولی انتقال سهام بانام تابع تشریفاتی است که عدم رعایت آن موجب بی‌اعتباری چنین معامله‌ای از نظر شرکت و اشخاص ثالث خواه بود.این موضوع به دلیل نقش موثر معاملات سهام شرکت‌های سهامی، نیازمند بررسی و نهایتاً اصلاح مقررات تجاری در این زمینه است.
واژه های کلیدی: فقه، سهامدار، شرکت های سهامی، سهام، بنگاه های اقتصادی، بازار سهام، بازار سرمایه