بررسی ضمانت اجرای الزامات حسن معاشرت زوجین

زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگرند. قانونگذار طبق ماده 3011 قانون مدنی اولین تکلیف مشترک زن و مرد را داشتن حسن معاشرت نسبت به یکدیگر دانسته است. ذکر این تکلیف به عنوان اولین تکلیف متقابل زوجین نشانگر اهمیتی است که قانونگذار برای حسن معاشرت و نقش اساسی آن در تحکیم خانواده قائل است. عدم توجه به چنین تکلیفی توسط هر یک از زوجین بقاء خانواده را مورد تهدید جدی قرار می‌دهد. طبق قانون در ماده 30 منشور حقوق و مسئولیتهای زنان مصوب 83 نیز حق و مسئولیت سکونت مشترک و حسن معاشرت و تأمین امنیت روانی در روابط با همسر و حق اعتراض و طرح دعوا در مراجع قانونی در صورت سوء معاشرت همسر مورد تصریح قرار گرفته است. سایر حقوق و تکالیفی که در روابط زوجین مطرح می‌گردد نیز به نوعی لازمه‌ی حسن معاشرت بین زوجین محسوب می‌گردد و تخلف از انجام هر یک از آن تکالیف مصداق سوء معاشرت می‌باشد. در حقیقت &quot,هدف از حسن معاشرت زوجین و الزامات حسن معاشرت زوجین و تخطی از آن، مسئولیت مدنی و مسئولیت کیفری تخطی در برابر آن و ضمانت اجرای آن&quot, هدف و سوال اصلی این پژوهش می باشد. روش پژهش حاضر، توصیفی – تحلیلی می باشد. از بعد حقوقی، قانون گذار با الهام از منابع فقهی در ماده ی 1103 قانون مدنی بر لزوم معاشرت به معروف بین زوجین تأکید کرده است: «زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگرند». باید توجه داشت دستور حسن معاشرت مندرج در ماده ی 1103 نمی‌تواند تنها یک دستور اخلاقی و بدون ضمانت اجرای قانونی باشد زیرا مطابق تتبع جستار حاضر، حسن معاشرت چیزی جز انجام دادن وظایف حقوقی و اخلاقی نیست؛ لذا می توان کسی را که وظایف همسری خود را ترک کند، به سوء معاشرت متهم و طبق ماده ی مذکور عمل کرد. فضای روابط همسران مسلمان در خانواده مملو از احساسات و تعاملات رفتاری گوناگونی است که همیشه بر مدار مثبت نمی چرخد و تجربه تعارض را برای آنان رقم میزند. نتایج پژوهش نشان می دهد برای بقای رابطه ی زناشویی ایجاب می‌کند که حسن معاشرت در روابط زوجین معنایی گسترده تر داشته باشد که از آن جمله داشتن روابط جنسی به طور متعارف است و لذا هر یک از زوجین که از انجام آن امتناع نماید بر خلاف وظیفه‌ی «حسن معاشرت» رفتار کرده است.
واژه های کلیدی: حسن معاشرت، خانواده، تعارض، روابط زوجین.