بررسی حق بر محیط زیست از منظر قوانین ایران و فقه امامیه

هدف: بیان کردن جایگاه والای محیط زیست در ادیان و مذاهب دنیا، و همچنین بررسی دیدگاه های مختلف ادیان با نگرشی ویژه به جایگاه محیط زیست و طبیعت در دین مبین اسلام، مواضع ائمه اطهار و معصومین نسبت به محیط زیست. روش‌شناسی پژوهش: روشی که برای این تحقیق به کار گرفته شده است روش توصیفی-تحلیلی است. برای این منظور ازابزارهایی استفاده خواهد شد، از جمله، استفاده از منابع موجود در کتابخانه ها و بانک های اطلاعاتی و آرای قضایی، پس ازجمع آوری منابع و فیش برداری از آن ها، به تشریح و تحلیل مطالب، شناسایی معضلات مربوطه و راه های احتمالی پاسخگویی به آن ها، پرداخته خواهد شد. این پژوهش اساساً با استفاده از آخرین و جدیدترین مقالات وکتاب ها و اسناد حقوقی و هم چنین منابع معتبر الکترونیکی انجام خواهد شد.روش تجزیه و تحلیل داده ها از طریق روش تحلیلی استنباطی است. یافته‌ها: دین می تواند نقش بسزایی در حفاظت از محیط زیست داشته باشد. بسیاری از ادیان نیاز به مراقبت از محیط زیست را تصدیق می کنند و متون مقدس آنها پیروان را ترغیب می کند که مراقب زمین و تنوع زیستی آن باشند. نوشته های ادیانی مسیحیت و اسلام همگی حاوی آیاتی هستند که از حفاظت از محیط زیست حمایت می کنند هندوئیسم و سایر ادیان نیز حمایت از محیط زیست را تشویق می کند و به طور کلی، دین می تواند محرک قدرتمندی برای حفاظت از محیط زیست باشد و بر نگرش ها و رفتارهای مرتبط با محیط زیست تأثیر بگذارد. نتیجه‌گیری:در دین مبین اسلام در کنار دستورات عبادی و فقهی،‌ در زمینه حفاظت از محیط زیست نیز تعلیمات فراوانی به چشم می‌خورد علاوه بر تأکید دین اسلام بر رعایت حفاظت از محیط زیست،‌ پیشوایان معصوم نیز با کردار و رفتار خود عملاً مشوق این صفات حسنه بودند. نکته قابل توجه در این زمینه آن است که دستورات و تعلیمات دین اسلام غالباً جنبه‌ اخلاقی دارد و به صورت آداب و اخلاق اجتماعی یا فردی در کتاب های اخلاق ذکر شده است. به عبارت دیگر جرایم محیط زیستی در حقوق جزای اسلامی‌به تصریح بیان نشده و مجازات مشخصی نیز برای آن تعیین نشده است . بر همین اساس امروزه نیز این جرایم در شمار جرایم تعزیری قلمداد می‌شود.
واژه های کلیدی: ادیان، اسلام، فقه، محیط زیست.