بررسی تطبیقی حق ارتفاق در فقه و حقوق ایران

همان طور که می دانیم حق ارتفاق یکی از حقوق عینی است که قائم به ملک است و بین دو ملک برقرار می‌شود به این‌صورت که در تعریف آن می‌توان گفت که حق ارتفاق حقی است که شخص به اعتبار مالکیت خود می‌تواند از ملک دیگری استفاده کند، در حق ارتفاق یک مالک وجود دارد و یک صاحب حق ارتفاق که هر کدام از این دو دارای یک دسته تکالیف ، حقوق و منافعی هستند که باید در طی استفاده از ملک رعایت شود. حق ارتفاق دارای مصادیقی می‌باشد از جمله آن‌ها می‌توان به حق شرب، حق مجری، حق عبور و… اشاره کرد. از حقوق ارتفاق تعبیر به حقوق متداول بین همسایه و واگذاری منفعت به او شده است. متاسفانه در فقه امامیه، بحث مدون، کامل و جامعی تحت عنوان حق ارتفاق یافت نمی شود. حق ارتفاق در کتب فقهاء، تحت الشعاع حق حریم واقع شده است. لذا قواعدی از حق ارتفاق را می توان در مبحث مشترکات عامه جستجو کرد. در تحقیق حاضر با بیان مسئله راجع به تعارض مفهوم حریم در مقررات قانونی ایران متعلق به دولت و مالکین اراضی واقع شده در اطراف املاک، قنات و انهار و نتیجه تحقیق راجع به اعتبار حق ارتفاق در حقوق ایران و همچنین فقه اسلام، پرداخته شده است.