بازپژوهی فقهی حقوقی صور مختلف خطاهای پزشکی (چالش‌ها و راهکارها)(فایل منبع موجود نیست)

امروزه علم پزشکی و مهارت‌های مراقبت سلامت پیشرفت گسترده و چشمگیری در سراسر جهان داشته است اما به همان نسبت میزان خطاهای پزشکی نیز افزایش پیدا کرده و تعداد بیمارانی که در اثر این خطاها دچار آسیب و حتی مرگ شده‌اند بسیار زیاد شده است، به گونه‌ی که امروزه خطای پزشکی به یک مسأله نسبتاً شایع در جامعه تبدیل گردیده و پرونده‌های خطای پزشکی بخش قابل توجهی از پرونده‌های کیفری و حقوقی را تشکیل داده‌اند. به همین خاطر تأمین ایمنی بیمار به یک مسأله‌ی مهمی تبدیل شده و همه مجموعه‌های بهداشتی و درمانی را تحت تأثیر قرار داده است به طوری که سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده که هر ساله میلیون‌ها بیمار در سراسر جهان دچار ناتوانی، آسیب یا مرگ ناشی از مراقبت‌های غیر ایمن می‌شوند. به همین خاطر این سازمان در سال 2002 قطعنامه‌ای را به تصویب رساند و در آن ارتقاء « ایمنی بیمار» را به عنوان یک اصل اساسی در تمام سیستم‌های ناظر به سلامت به رسمیت شناخت. «ایمنی بیمار» حفظ بیمار از آسیب‌ها و صدمات اتفاقی به دلیل عدم یا نقص مراقبت‌های پزشکی یا ناشی از خطاهای پزشکی است. تشخیص‌های اشتباه، تأخیر در درمان، اشتباهات دارویی،آسیب ناشی از استفاده نادرست وسایل پزشکی و خرابی دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی که منجر به مواردی مانند عفونت‌های بیمارستانی، سقوط بیمار و غیره می‌گردد از صدمات و آسیب‌هایی هستند که ایمنی بیماران را به خطر می‌اندازند. (محمودی راد و استکی، 1392، 193) خطا در لغت به معنای لغزش, اشتباه، گناه، ضد عمد و ضد صواب آمده است. (قرشی، 1412، 2/259، واسطی زبیدی، 1414، 1/145) در اصطلاح حقوقی خطا به رفتاری اطلاق می‌گردد که فرد بدون سوءنیت و قصد مجرمانه آن را انجام داده ولی یک نتیجه منفی یا صدمه و آسیبی در پی داشته است. تعاریف متعددی برای «خطای پزشکی» ارائه شده است؛ از جمله شکست و عدم موفقیت در فرایند درمان، که منجر به آسیب به بیمار شده یا پتانسیل آن را دارد که منجر به آسیب به بیمار گردد (آرونسون، 2009، ص601)، رفتار پایین‌تر از استانداردهای مراقبت سلامت ،(گیلُد، 2013، ص182)، اتفاقات آسیب‌رسانی را که به طور غیرعمد و غیرمنتظره در حین مراقبت‌های پزشکی رخ می‌دهند، ولی قابل پیشگیری هستند(هاشمی، 1387، ص33). در متون حقوقی از خطای پزشکی به اقدام یا عدم اقدام غیر عمدی پزشک که موجب تحمیل خسارت جسمی ، روانی‌ یا معنوی به بیمار شود، تعریف شده است.مقصود ما از خطای پزشکی در این پژوهش کلیه رفتارهای غیرعمدی ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی و درمانی و در هر مرحله از ارائه خدمات بالینی از تشخیص تا درمان حتی در مرحله پیشگیری و مراقبت‌های بعد از عمل، بدون رعایت استانداردهای مراقبت سلامت است که منجر به آسیب و صدمه به بیمار یا فرد مراجعه‌کننده به پزشک گردد.عوامل متعددی از جمله عوامل انسانی، فنی، تجهیزاتی، شرایط محیط ارائه‌ی مراقبت، عوامل مربوط به بیماران، عوامل سازمانی و ناهماهنگی‌های تیم مراقبت در ایجاد خطاهای پزشکی موثر است. بنابراین خطاهای پزشکی در دسته‌های متعددی قابل طبقه‌بندی است یکی از مهم‌ترین تقسیمات که کلیه صورت‌های خطاهای پزشکی را در برمی‌گیرد، طبقه‌بندی بر اساس عامل و منشأ ایراد صدمه و آسیب به بیمار یا فرد مراجعه کننده به پزشک است که به دو بخش کلی خطاهای ساختاری و خطاهای انسانی تقسیم می‌شود. خطای ساختاری، دو نوع خطای سیستماتیک و خطاهای تکنیکی را در بر می‌گیرد. مقصود از خطاهای سیستمی، خطاهایی هستند که دو یا چند عامل در بوجود آمدن آن دخیل باشد به عبارت دیگر خطایی که چند علیتی بوده و بر سیستم ناقص و معی
واژه های کلیدی: خطای پزشکی، قصور، تقصیر، مسئولیت کیفری، ضمان