بازاریابی شبکه ای – فرصت ها و تهدیدها

«بازاریابی شبکه ای» از مسائل نوظهور و مبتلابه جوامع امروز است. بازاریابی شبکه ای مقوله‌ای است که در حوزه علوم مدیریت و اقتصاد مورد بحث و بررسی واقع شده و در آن عرصه‌ها مورد تبیین و توضیح قرار می‌گیرد، اما مقوله بازاریابی عمدتاً به وسیله «قراردادهایی» که بین تولیدکننده و بازاریابان با یکدیگر منعقد می‌شود، به عرصه حقوق نیز راه می‌یابد.واژه «بازاریابی شبکه‌ای» در دو مفهوم متفاوت استعمال می‌گردد، که هم نوع سالم و قانونمند شده این شیوه – که به بازاریابی شبکه‌ای صحیح معروف است – و هم نوع ناسالم و مخرب آن را – که طرح هرمی نامیده می‌شود – در بر می گیرد. مسلماً این تفاوت منجر به اختلاف احکام و آثار حقوقی قراردادهای منعقده در بدنه سیستم‌های مذکور می‌گردد. بطوریکه در فقه اسلامی هم با استناد به قواعد فقهی در بحث ناشی از بطلان و الزام به جبران خسارت، بحث های متفاوتی مطرح است. مضافاً اینکه هر موضوعی که مستقیم و یا غیرمستقیم به نظم حاکم بر اجتماع مرتبط شود و نظم عمومی را تحت‌الشعاع قرار دهد، بایستی در عرصه حقوق عمومی نیز مورد نقد و بررسی واقع شود؛ تا بدانجا که ماهیت و حدود آن تعیین گردد و به صورت امری قانونمند و ضابطه‌مند درآید. در جوامع غربی ، همزمان با شیوع بازاریابی شبکه ای، قوانین و مقررات متناسب با آثار آن نیز شکل گرفته است. در ایران می توان از ماده واحده الحاقی(1384) به قانون مجازات اخلال گران نظام اقتصادی کشور مصوب 1369 نام برد که به عنوان مرجع اصلی در برخورد با این شرکت ها به شمار می رود. اما این قانون جامعیت لازم را برای کنترل و مهار جنبه ی تحدید آمیز بازاریابی شبکه ای نداشته ، بطوریکه ضرورت بازنگری در این قانون یا تصویب قوانینی دیگر با توجه به کارکرد های مثبت بازاریابی که توانایی ایجاد فرصت های فراوانی را دارد، ضروری است. خلاصه این که در این پژوهش از روش کتابخانه ای و نیز روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است و به منظور تبیین و توضیح برخی از مباحث از روش تحقیق میدانی و مصاحبه با بیش از 100 نفر از اعضای شرکت های مذکور نیز بهره گرفته شده است؛ تا در نهایت با ارائه ی دیدگاه حقوقی، تصویری روشن از موضوع به همراه تحلیل هایی منبعث از علم حقوق دست یابیم، بطوریکه موضوعی از نظر دور نمانده و بتوان از این پایان نامه به عنوان مرجعی در باب مطالعات پیرامون بازاریابی شبکه ای ، نام برد.
واژه های کلیدی: بازاریابی چندسطحی (فقه)‬، ج‍رم ش‍ن‍اس‍ی‌، ح‍ق‍وق‌ ق‍رارداده‍ا.