کودک همسری از منظر اسلام – حقوق ایران و نظام بین‌الملل حقوق بشر – چالش‌ها و راهکارها

ازدواج کودکان یا کودک‌همسری نوعی ازدواج رسمی یا غیررسمی است که که در آن فرد پیش از رسیدن به 18 سالگی وارد پیمان زناشویی می‌شودعموماً عبارت «کودک‌همسری» در مورد کودکان دختری به‌کار می‌رود که با مردان بزرگسال به خاطر اجبار حاصل از سنت‌های قومی یا مشکلات اقتصادی خانواده، ازدواج می‌کنند.بر اساس تحقیقات به عمل آمده و با توجه به آیات قرآنی به نظر می‌رسد ازدواج کودکان هیچ مبنای قرآنی ندارد و ایات قرآنی هم که درباره اهداف ازدواج و روابط زن و شوهر در قرآن است دال بر بی اعتباری ازدواج کودکان است. از دیرباز قانونگذار ایران در صدد محدود کردن ازدواج کودکان بوده است به طوری که سن بلوغ برای نکاح از آغاز تدوین قانون مدنی تاکنون دستخوش تغییرات بسیاری شده تا حدی که در ماده 50 قانون حمایت خانواده برای متخلفان مجازات کیفری تعیین کرده است. زیرا بسیاری از کارشناسان و روانشناسان، کودک همسری را معادل کودک آزاری می‌دانند، چرا‌که اثرات منفی ازدواج زود‌هنگام بر کودکان عمیق و جبران‌ناپذیر است. فعالیتهای وسیعی نیز در زمینه بین المللی در جهت مبارزه با این پدیده انجام گرفته است اما این کنوانسیون‌ها و قطعنامه‌ها صرفا اعلامی هستند و حالت بازدارندگی و مجازات کیفری ندارندو برای مقابله با کودک همسری در زمینه بین المللی نیازمند قوانین بین‌المللی دارای ضمانت اجرای موثر کیفری است. سوال اصلی دراین پژوهش در مورد جایگاه حقوقی کودک‌همسری در حقوق ایران و اسلام و نظام بین‌المللی حقوق بشر است و سوالات فرعی شامل عوامل و پیامدهای کودک‌همسری و راهکارهای قانونی و اجتماعی پیشگیری از کودک‌همسری است و همچنین این پژوهش دارای 2 فرضیه است گه فرضیه اصلی در قالب 1 و فرضیه فرعی در قالب 2 مطرح شده است.
واژه‌های کلیدی: کودک همسری، کنوانسیون بین المللی، کودک آزاری، سن ازدواج، اسلام