مسئولیت مدنی و کیفری پزشک از دیدگاه فقه و قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

مسئولیت پزشکی، عبارت است از مسئولیت مدنی و کیفری، قضایی و قانونی پزشک یا خدمات دهنده درمانی در برابر بیمار یا دریافت دارنده خدمات درمانی، در رابطه با هرگونه کوتاهی و خطا، اعم از عمدی وسهوی در درمان یا اقدامات درمانی و افشاء اسرار و اطلاعات بیمار.یکی از مباحث اساسی که در حقوق پزشکی مطرح است و از مسائل اخلاق حرفه ای پزشکی به شمار می رود، بحث مسئولیت پزشکی است. در رابطه ای که بین پزشک و بیمار وجود دارد و کلیه اعمالی که پزشک برای معالجه بیمار انجام میدهد بحث مسئولیت پزشکی مطرح میشود. از منظر حقوقی رابطه ای که میان پزشک و بیمار برقرار است در حکم قراردادی است که میان آن دو منعقد گردیده و پزشک طرف فعال این رابطه حقوقی است. بر این اساس از یک سو پزشک دربرابر ارائه خدمات علمی خود، نفع یا درآمدی کسب می کند، و از سوی دیگر مکلف است تکالیفی را انجام دهد که به آن در حقوق مسئولیت گفته می شود. بنابراین منظور از مسئولیت، گستره معنایی حقوقی این واژه است که پیامدها و آثار حقوقی به همراه دارد. پزشک مکلف است حداکثر تلاش منطقی و درحد توان خود را برای درمان و معالجه بیمار بنماید و با عنایت به قوانین و نظام حقوقی موجود، به اندازه تواناییها و قابلیت های علمی خویش و در محدوده تخصص خود، با توجه و دقت در حفظ اسرار پزشکی و عدم افشای آنها به امر معالجه بپردازد. هرنوع خطا و قصور که از جانب پزشک رخ دهد، تحقق مسئولیت مدنی و کیفری و جبران خسارت را به دنبال خواهد داشت. انعقاد قرارداد و رابطه حقوقی میان پزشک و بیمار، برای پزشک در زمینه درمان و معالجه و انجام یا ترک اعمال معالجه ای مسئولیت حقوقی وقانونی به دنبال دارد و درصورتی که از پزشک قصور یا خطایی سربزند، بر حسب مورد مسئولیت مدنی وکیفری متوجه پزشک خواهد شد. مسائلی از قبیل محدوده و گستره مسئولیت پزشکی، مبانی تحقق و شرایط و قوانین بروز مسئولیت، تحت عنوان مسئولیت مدنی و کیفری پزشک در قلمرو حقوق پزشکی مورد بحث قرار میگیرد.واژگان کلیدی:مسئولیت مدنی، پزشک، مسئولیت محض، فرض تقصیر
واژهای کلیدی:استقلال هیئت‌مدیره،جمعیت کشور،آثار فرهنگی،مخاصمات مسلحانه داخلی