ماهیت و آثار فقهی حقوقی قراردادهای مبتنی بر هوش مصنوعی با تطبیق بر قوانین داخلی

هوش مصنوعی به عنوان پدیده‌ای نوظهور در عصر حاضر در عرصه‌های مختلف زندگی بشری ورود پیدا کرده و نقش آفرینی می‌کند. یکی از این حوزه‌ها، حوزه تجارت و معاملات است که از مهم‌ترین بخش‌های زندگی اجتماعی و حقوقی انسان قلمداد می‌شود. پیشرفت‌ها در این زمینه، منجر به پدید آمدن قراردادهایی شده که هوش مصنوعی آن‌ها را منعقد می‌نماید. قراردادهای مبتنی بر هوش مصنوعی عبارتند از قراردادهایی الکترونیکی که در آن تعهد طرفین توسط یا بواسطه هوش مصنوعی داده شود. در این پژوهش برای ماهیت هوش مصنوعی در قرارداد، چهار فرضیه مطرح کردیم که عبارتند از: نیابت و نمایندگی هوشمند، ابزار هوشمند، عبد هوشمند و اجیر هوشمند که برای هریک از فرضیه‌های مذکور آثاری مترتب می‌گردد. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای در پنج فصل نگاشته شده است، هر یک از فرضیه‌های مذکور عنوان شده و مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین مسئله شخصیت حقوقی هوش مصنوعی مورد بحث قرار گرفته و نیز آثار خاص هر یک از فرضیه‌ها از جمله صحت و مسئولیت قراردادی مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه بررسی و پژوهش به عمل آمده آن است که با توجه به اختلاف انواع هوش مصنوعی در عملکرد و استقلال، باید قائل به تفصیل میان هوش مصنوعی ساده و فاقد استقلال و قابل پیش‌بینی و هوش مصنوعی یادگیر با استقلال و خودمختاری که بسته به نوع بکارگیری هوش مصنوعی ابزاری هوشمند یا نماینده هوشمند می‌تواند باشد، شد.
واژه های کلیدی: هوش مصنوعی، قرارداد هوشمند، تجارت الکترونیک، شخصیت هوش مصنوعی.