لزوم بازنگری در حکم عدم اجرای قصاص پدر در قتل عمدی فرزند از مجرای فقه پویا و اصلاح قانون مجازات اسلامی

تعیین ضمانت اجرای مناسب و سنجیده در قبال مرتکبان قتل عمدی فاقد قصاص ازجمله موضوعاتی است که مقنن در راستای تحقق آن، توفیقات ویژه‌ای نداشته است. پژوهش اخیر با هدف لزوم بازنگری در حکم عدم اجرای قصاص پدر در قتل عمدی فرزند از مجرای فقه پویا و اصلاح قانون مجازات اسلامی صورت پذیرفته است. در این پژوهش از دو روش توصیفی و تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای بهره گرفته شده است، همچنین روش گرداوری اطلاعات از طریق مطالعه ی مقالات،کتابها، و مراجعه به کتابخانه و همچنین از طریق فیش برداری در علوم انسانی صورت پذیرفته است. حاصل مطالعه حاکی از آن است که وجود تعزیر صرف نتوانسته است مانع ارتکاب قتل عمدی فرزندان توسط پدرانشان باشد. همچنین حذف مجازات دیه و تعزیر در عنوان مجرمانه اخیر در قانون مجازات اسلامی 1392 هجری شمسی به عنوان حداقلهای قانونی مقابله با این جرم نشان از ناکار آمدی این قانون دارد. با توجه به نصّ صریح قرآن مبنی بر قصاص قاتل عمد، حکم عدم اجرای قصاص پدر در قتل عمدی فرزند در زمان پیامبر(ص) و پس از آن وضع گردیده یک حکم حکومتی و برمبنای اقتضائات زمان و مکان ایشان وضع شده است که از باب اطاعت از اولی الامر در زمانهای بعدی به شکل تعبّدی پذیرفته شده است. با توجه به نسخ ماده 220 ق.م.ا 1370 (ه.ش) که حداقلهای مقرر را در برخورد با این جرم لحاظ کرده بود و فقدان این مقدار حداقلی درماده 301 ق.م.ا 1392 (ه.ش) به نظر می رسد که اعمال ماده 612 ق.ت 1375 (ه.ش) به عنوان تنها ضمانت اجرای فعلی در برخورد تعزیری با قتلهای عمدی که به هر علت قصاص نمی شود به علت اینکه نمی تواند عملاً مانع ارتکاب چنین جرایمی شود اصلاح آن امری اجتناب ناپذیر می باشد.
واژه های کلیدی: بازنگری، حکم عدم اجرای قصاص پدر، فقه پویا، اصلاح قانون مجازات اسلامی.