جایگاه حقوقی تعیین مهریه بیش از ۱۱۰ سکه و نحوه مطالبه آن (فایل منبع موجود نیست)

بیان مسله : تعیین مهریه های سنگین و غیر متعارف در سالهای اخیر در حال افزایش است و علی رغم اینکه در اسلام بر استحباب مهریه کم و کراهت زیادی آن تاکید شده است، امروزه میزان مهریه افزایش زیادی پیدا کرده است و در واقع امروزه مهریه در اثر نا آگاهی عده ای به جای اینکه مهرآفرین باشد موجب اختلاف و بحران و گاه گرفتار شدن مرد در پشت میله های زندان شده است و این امر خود سبب تزلزل در نهاد خانواده می‌گردد (صابری و همکاران، 1396: 3). مهریه از جمله حقوق مالی زوجه است که با وجود داشتن پیشینه های تاریخی، دین اسلام به آن ماهیت و عنوانی خاص داده است و آن مستقل از عقد نکاح در نظر گرفته است (شکری،1390: 3). از نظر اسلام مهریه کم امر مطلوبی است که مسیر ازدواج را هموار می‌کند و نابسامانی های فراوانی را از سر راه خانواده و اجتماع بر می دارد. اما مهریه زیاد هر چند در آغاز به ذائقه برخی خوش می آید اما در ادامه زندگی اثار مخربی دارد. همه این عوامل سبب شده تا در قانون حمایت خانواده نوآوری هایی در جهت محدود کردن مهریه تا 110 سکه صورت گیرد (جلالی، 1389: 3). در طول زمان تدوین قانون جدید حمایت خانواده پیشنهادات زیادی از قبیل محدود کردن میزان مهریه، خروج آن از شمولیت ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و حتی گرفتن مالیات های تصاعدی از مهریه های بالا مطرح شد که در نهایت در سال 1391 قانون حمایت از خانواده توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. ماده 22 قانون حمایت از خانواده به عنوان قانون ناظر بر مهریه یا قانون مهریه 110 سکه اینچنین تدوین شد که حد خاصی برای حمایت قانونی از مهریه مشخص شود. بر اساس این ماده زمانیکه مهریه تا سقف 110 سکه و یا ارزش معادل آن را داشته باشد، وصول این مقدار مهریه تحت حمایت قانونی قرار می گیرد و بنابراین مشمول ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی می شود. در صورتیکه میزان مهریه از این مقدار بیشتر باشد برای مطالبه مازاد آن ملاک پرداخت، توانایی مالی مرد خواهد بود. رعایت مقرارت مربوط به محاسبه مهریه به نرخ روز همچنین الزامی دانسته شده است (عباسی فرد و همکاران، 1395: 8). از ابداعات مهم قانون حمایت خانواده محدود کردن مهریه تا 110 سکه است که این بدان معنا نیست که زوجین نتوانند مهریه بیشتری تعیین کنند بلکه برای اینکه با قانون مدنی معارضه ای نداشته باشد ضمانت اجرای زائد بر 110 سکه را محدود کرده اند و اینطور استنباط می شود که تا 110 سکه ضمانت اجرای کیفری دارد و مازاد بر آن ضمانت اجرای کیفری ندارد و فقط ملائت شرط باشد. بر خلاف تصور برخی از افراد، مهریه بیش از 110 سکه بخشوده نمی شود اما برای زوج حبس به دنبال ندارد. عدم شمول قانون اجرای محکومیت های مالی در مازاد بر 110 سکه به این معنی نیست که در صورت دستیابی به اموال زوج نتوان مهریه را وصول کرد. هر چند که فرهنگ سازی برای منع رقابت های منفی در تعیین مهریه و بی ارتباط بودن مهریه بالا و تضمین خوشبختی می توانست موثرتر از وضع قانون باشد اما همین مقدار تعیین سقف یک اقدام حداقلی بود که از بحران مهریه های با اعداد نجومی و یا افسار گسیخته کاست (عباسی فرد و همکاران، 1395
واژه‌های کلیدی: مهریه، جایگاه حقوقی