بیع‌ و‌ هبه‌ اعضای‌ بدن‌‌ در‌ پرتوی‌ فقه‌،‌ حقوق‌ ایران‌ و‌ انگلستان

امروزه هزاران انتقال عضو در سرتاسر جهان انجام می شود که در بسیاری از آن ها، فارغ از جنبه ایثار و فداکاری که زیباترین اثر هنری انسان است، انگیزه های مادی و اقتصادی به چشم می خورد .پایان نامه حاضر به روش تحلیل – توصیفی می باشد . اهمیت بررسی حقوقی این مسئله هنگامی آشکارتر می شود که درمی یابیم سایر کشورها علاوه بر بحث های نظری و حقوقی در این خصوص، اقدام به تقنین و انجام اقدامات اجرایی توسط دولت ها نموده درحالی ، اند که ضعف و کندی در هر دو عرصه آن در خصوص مقایسه قوانین در کشور ایران و انگلیس در مورد برداشت عضو از دهنده ی مرگ مغزی باید گفت، هر دو کشور، قوانین لازم الاجرایی در این موضوع دارند. با این تفاوت که قوانین انگلستان برخلاف قوانین ایران تنها به موارد کلی اشاره ننموده، بلکه مسائل جزئی را نیز مدنظر قرار داده است نتیجه پایان نامه حاضر بر این مبنی است که مهم ترین تفاوت ها در قوانین ایران و انگلستان در خصوص پیوند اعضای، در بحث برداشت عضو از دهنده زنده مشاهده می شوند . کشور ایران، برخلاف کشور انگلستان قوانین لازم الاجرایی در خصوص برداشت عضو از دهنده ی زنده ندارد و در این زمینه تنها به تعدادی دستورالعمل و بخشنامه اکتفا نموده است. البتّه همین بخشنامه ها و دستورالعمل ها هم با مقررات انگلستان در خصوص برداشت عضو از دهنده ی زنده متفاوت می باشند، بررسی مبانی فقهی و حقوقی بیع و هبه اعضای بدن در پرتوی فقه، حقوقی ایران و انگلستان است ضروری به نظر می رسد. یکی از مقدمات تبیین حکم اولیه این موضوعات این است که وضعیت مالیت اعضای بدن انسان در فقه و حقوق روشن گردد آن دسته از اعضای که نقل و انتقال آن ها با مانع ذاتی یا قانونی مواجه باشد، بنا به استدلال های ارائه شده، مالیت ندارد، اما آن دسته از اعضای که نقل و انتقال آن ها دارای منعی نباشد، دارای مالیت است و حق مالی شمرده می شود؛ بنابراین احکام و آثار مال بر آن ها جاری می شود .
واژه های کلیدی: عقد بیع، هبه، اعضای بدن، اهدای عضو، بدن انسان.