بررسی فقهی – حقوقی کار کودک و نوجوانان و خلاء های قانونی آن

کار کودکان و نوجوانان پدیده‌ای است که در جهان امروز قابل پذیرش نیست؛ به این دلیل که کودکان را از دوران کودکی و جایگاه انسانی‌شان محروم می‌کنند و با به کار گرفتن آنان در کارهای مختلف رشد فیزیکی و روانی آنان را مورد خدشه قرار می‌دهند. شیوع این پدیده به خاطر عوامل مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، در کشور ایران است. این مساله باعث شده به بررسی کار کودکان و نوجوانان از منظر فقه و حقوق و خلاءهای قانونی آن بپردازیم. کار کودکان از منظر فقهی جز در مواردی که استثنا شده و مواردی که کودک ممیز باشد و با اذن ولی معامله یا کاری را انجام دهد جایز نیست و قوانین حقوقی هم آن را باطل دانسته‌اند و قانونگذار کودکان را که سنین زیر 15 را شامل می‌شوند از کارکردن منع کرده است و به جوانان طبق شرایطی اجازه کار داده است. اما در صورت بکارگیری کودکان و نوجوانان کار آنان محترم است و اجرت کار به آنان تعلق می‌گیرد. هدف از این پژوهش کار نکردن و جلوگیری از کار کودکان و نوجوانان به وسیله حمایت‌های قانونی از این گروه و خانواده‌هاشان بوده است. با توجه به بررسی‌های انجام شده از قوانین داخلی و قوانین بین المللی مربوطه و آرای فقها، به این نتیجه رسیدیم که ضمن حمایت‌های که از کودکان و نوجوانان در سطح ملی و بین المللی شده است باز هم خلاءها و کاستی‌های از جمله میزان مجازاتی که برای کسانی که کودکان را به صورت غیر قانونی به کار می‌گیرند و هم چنین مشمول قانون کار نبودن کارگاه‌های خانوادگی در این زمینه وجود دارد که باعث شده کودکان و نوجوانان به عنوان سرمایه انسانی آینده یک کشور در خیابان‌ها یا مکان‌های پنهان به کارهای نامتعارف کشیده شوند. این بررسی‌ها و نتایج حاصله با روش توصیفی- تحلیلی به دست آمده است.
واژه‌های کلیدی: کار، کودک، نوجوان، خلا قانونی