بررسی فقهی حقوقی فعالیت در سیستم بازاریابی شبکه‌ای

بازاریابی شبکه‌ای، پدیده‌ای جدید در عرصه مدیریت بازرگانی می‌باشد که با هدف حذف واسطه‌ها به وجود آمده است. این مدل از فروش، به دو دسته سالم و ناسالم تقسیم می‌گردد. در سیستم سالم، بر فروش کالا با تکیه بر گسترش زنجیره بازاریابان، تأکید می‌شود. در این نوع از بازاریابی، روابط فقهی متنوعی میان شرکت، سرشاخه و زیرمجموعه شکل می‌گیرد. نوع ناسالم، شکل انحراف‌یافته بازاریابی شبکه‌ای است. به گونه‌ای که در آن به عضوگیری اکتفا می‌شود. در این بازاریابی تنها یک رابطه به صورت رابطه شرکت و اعضاء وجود دارد.بررسی‌های فقهی-حقوقی در بخش سالم بر تطبیق عناوین بیع، اجاره، جعاله، وکالت، صلح، دلّالی و حق‌العمل کاری، متمرکز گشته است. بسیاری از این عناوین، بر روابط مختلف صدق می‌کند. در بخش ناسالم، احکام تکلیفی و وضعی، بر اساس دلایل عام وخاص بررسی می‌شود. در نتیجه حرمت، فساد، عدم ملکیت، ضمان و همچنین جرم بودن اثبات می‌گردد. روش تحقیق اسنادی و کتابخانه‌ای است.
واژه‌های کلیدی: حقوق اسلامی، صلح، فقه، بازاریابی شبکه ای، ترفند هرمی، سودآوری، جعاله، فروش، کلاهبرداری رایانه‌ای، بازاریابی، طرح هرم، عضوگیری