فقه پیشگیری از آسیب‌ های اجتماعی

یادداشت: کتابنامه: ص.۳۵۷-۳۵۳؛ همچنینی به صورت زیرنویس.
‏یادداشت: نمایه.
‏موضوع: انحراف اجتماعی — ‏‫پیشگیری (فقه)‬
‏موضوع: ‪Deviant behavior — Prevention (Islamic law)
‏موضوع: انحراف اجتماعی — پیشگیری — جنبه‌های مذهبی — اسلام
‏موضوع: Deviant behavior — Prevention — Religius aspects — Islam
‏شناسه افزوده: عزیزی، محمدرضا‏‫، ۱۳۷۳‏-‬
‏شناسه افزوده: دبیرخانه علوم انسانی اسلامی مفتاح
‏رده بندی کنگره: ‏‫‭BP۱۹۸/۶‬‬
چکیده
آسیب های اجتماعی از آن دست مسائلی است که حکومت ها و دولت های مختلف در همه زمان‌ها با آن دست و پنجه نرم میکنند و یکی از استراتژی های کلان خود را به آن اختصاص می‌دهند.
اساس این بحث یک رکن مهم دارد و آن ماهیت آسیب اجتماعی‌ست که بن مایه ای ارزشی و مبتنی بر سنت را دارا می‌باشد. واضح است که شاید آنچه در برخی جوامع از آن جرم یا یک آسیب اجتماعی تلقی شود، شدت و حدت آن در جامعه دیگر مختلف باشد یا حتی اصلا جرم تلقی نشود!
با بیان این مقدمه، مشخص است که برای پرداختن به این مسئله، باید مفاهیم، حدود و کیفر آن از منظر شارع مقدس مورد بررسی قرار گیرد. چرا که حاکمیت فقه اسلامی بر کشور و آمیختگی سنت و فرهنگ ما با مبانی اسلامی لازمه معنا و بررسی آسیب های اجتماعی‌ است.
*دول گوناگون چه راهکارهایی برای حل مسئله آسیب های اجتماعی در پیش گرفته اند؟*
برخی از آن رویکردی پسینی به موضوع دارند. بدین منظور که پس از رخ دادن آن وارد عمل شده و به مجازات و تنبیه ‌میپردازند. گروهی دیگر نیز رویکردی پیشینی دارند، آنها قائل به این هستند که باید از بروز این پیشگیری ها جلوگیری کرد. خب شاید سوال شود که: *شارع مقدس چه رویکردی نسبت به آن دارد؟* که دقیقا کتاب حاضر قرار است به تبیین این سوال بپردازد. در ثانی، یکی دیگر از مباحث مهم در این عرصه، اصالت عامل است. *آیا آسیب های اجتماعی اصالتا ماهیتی اجتماعی دارند که سبب بروز آن میشوند یا که خیر، نیات درونی و اختیار فردی است که زمینه ساز ناهنجاری ها در اجتماع میشوند؟!*
فی المثل به نظر شما، در مسئله سرقت و فحشا، تا چه اندازه عواملی مانند فقر و مشکلات اقتصادی را میتوان مبنا قرار داد و به مسئله نگاه کرد و نیات فردی را تا چه اندازه مهم جلوه داد؟! آنقدر بودند و هستند دزدانی که بدون مشکل اقتصادی نیز به این جرم آلوده شده اند …
(پیشنهاد میکنم برای صحت سنجی حدس و پاسخ خود این کتاب را بخوانید)
برخی از مباحث مطرح شده عبارت اند از:
۱. تبیین و معنای مفاهیم از قبیل جرم و …
۲. حسم ماده فساد: از انواع فساد های اخلاقی و سیاسی و …. تا نوع تنبیهات و مجازات آن
۳. تطبیقات پیشگیری از جرم: مانند جواز غیبت، دروغ مصلحت آمیز، نهی از منکر مضر و ….