فقه پزشکی: حیات نباتی – بیماری‌ های واگیردار (کرونا) – لمس و نظر پزشک – اجرت بر طبابت تقریرات درس آیت الله محمد قائنی دام عزه- ج.۱

فروست: دفتر فقه معاصر حوزه‌های علمیه‏‫؛ ۶.‬
‏یادداشت: ‏‫پشت جلد به انگلیسی: ….Ali Zahiri.The figh of medicine‬
‏یادداشت: کتابنامه.
‏یادداشت: نمایه.
فروست: دفتر فقه معاصر حوزه های علمیه؛ 6.
‏مندرجات: ج.۱.حیات نباتی، بیماری‌های واگیردار کرونا، لمس و نظر پزشک، اجرت بر طبابت.-
‏عنوان دیگر: تقریرات درس آیت‌الله محمد قائنی .
‏موضوع: ‏‫پزشکی (فقه)‬
‏موضوع: Medical laws and legislation (Islamic law)
‏‏موضوع: ‏‫پزشکی (فقه)‬ — پرسش‌ها و پاسخ‌ها
‏موضوع: Medical laws and legislation (Islamic Law) — Questions and answers
‏موضوع: ‏پزشکی — فتواها
‏موضوع: Medicine — Fatwas
‏موضوع: ‏مسائل مستحدثه — پرسش‌ها و پاسخ‌ها
‏موضوع: New problems (Islamic law)* — Questions and answers
‏شناسه افزوده: ق‍ائ‍ن‍ی‌، م‍ح‍م‍د، ‏‫۱۳۴۴ -‏‬
‏شناسه افزوده: حوزه علمیه قم. مرکز مدیریت
‏رده بندی کنگره: ‏‫‭BP۱۹۸/۶‭‬
معرفی مختصر کتاب
کتاب «فقه پزشکی»، نوشته علی ظهری، با تمرکز بر مباحث فقهی مرتبط با پزشکی تنظیم شده است. این کتاب در پنج فصل تدوین شده و به مسائل حساس و چالش‌برانگیز پزشکی از دیدگاه فقه اسلامی پرداخته است.
در ادامه، محتوای هر فصل به‌صورت جداگانه ارائه می‌شود:
فصل اول: حکم اصل معالجه؛ این فصل به بررسی حکم فقهی درمان و معالجه از منظر فقه اسلامی می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیات، روایات و اقوال فقها، به پرسش‌هایی مانند: آیا درمان یک تکلیف شرعی است؟ آیا بیمار موظف به معالجه است یا می‌تواند درمان را ترک کند؟ جایگاه اعتماد به پزشکان و طب مدرن در فقه اسلامی چیست؟ پاسخ داده است. بحث‌هایی مانند مشروعیت استفاده از روش‌های جدید پزشکی و تعامل پزشک با بیمار نیز در این فصل مطرح شده‌اند.
فصل دوم: حکم لمس و نظر در پزشکی؛ این فصل به مسائل فقهی مرتبط با لمس و نگاه پزشکان، به‌ویژه در شرایط خاص پزشکی پرداخته است. موضوعاتی نظیر لمس و نظر در معاینه‌های پزشکی برای جنس مخالف، حکم لمس در جراحی‌ها و زایمان، شرایط اضطرار و حدود شرعی لمس و نگاه، در این فصل بررسی شده‌اند. این فصل تلاش می‌کند تا تعادلی میان ضرورت‌های پزشکی و موازین شرعی برقرار کند.
فصل سوم: حیات نباتی و احکام آن؛ نویسنده در این فصل، به مباحث پیچیده‌ای مانند وضعیت بیماران در حالت حیات نباتی و احکام مرتبط با آن پرداخته است. موضوعات مهم این فصل شامل تعریف حیات نباتی و معیارهای تشخیص آن، حکم قطع دستگاه‌های حمایتی از بیمار در حالت نباتی، جایگاه رضایت اولیای بیمار در تصمیم‌گیری‌ها، دیدگاه فقها درباره ادامه یا قطع حمایت‌های پزشکی از بیماران است.
فصل چهارم: بیماری‌های واگیردار؛ این فصل به احکام فقهی مرتبط با بیماری‌های واگیردار مانند قرنطینه، محدودیت‌های شرعی و تعاملات اجتماعی در شرایط بحرانی می‌پردازد. موضوعات کلیدی این فصل عبارت‌اند از: تکالیف شرعی افراد بیمار و سالم در دوران شیوع بیماری‌های واگیردار، مشروعیت تدابیر پیشگیرانه پزشکی، جایگاه رعایت حقوق دیگران در شرایط شیوع بیماری‌ها.
فصل پنجم: حکم اجرت بر طبابت؛ این فصل به بررسی حکم فقهی دریافت اجرت توسط پزشکان پرداخته است. مسائل اصلی مطرح‌شده در این فصل، عبارت‌اند از: مشروعیت دریافت دستمزد برای خدمات پزشکی، تفاوت حکم در شرایط درمان‌های ضروری و غیرضروری، جایگاه نیت پزشک و اثر آن بر مشروعیت اجرت.
نقاط قوت کتاب
امور زیر را می‌توان به‌عنوان نقاط قوت کتاب برشمرد:
۱. عمق علمی: کتاب با بهره‌گیری از آیات و روایات معتبر و آرای فقهای برجسته تدوین شده است.
۲. جامعیت: در این کتاب، موضوعات مختلف پزشکی از زوایای فقهی پوشش داده شده‌اند.
۳. کاربردی بودن: کتاب به مسائل روز پزشکی و چالش‌های واقعی در حوزه درمان پرداخته است.
۴. استناد به منابع: استفاده از منابع غنی و معتبر فقهی به کتاب اعتبار علمی بالایی بخشیده است.
نقاط ضعف کتاب
موارد زیر را می‌توان به‌عنوان نقاط ضعف کتاب قلمداد کرد:
۱. زبان پیچیده: فهم برخی از مباحث به دلیل استفاده از اصطلاحات فقهی، برای عموم مخاطبان دشوار است.
۲. کمبود مثال‌های عینی: برخی از موضوعات می‌توانستند با ارائه مثال‌های بیشتر برای خواننده روشن‌تر شوند.
۳. عدم پرداختن به برخی مسائل مدرن پزشکی: مباحثی مانند درمان‌های ژنتیکی و هوش مصنوعی در پزشکی که از موضوعات روز هستند، در این کتاب، کمتر مورد بحث قرار گرفته‌اند.