مقاصد الشریعه

فروست: ک‍ت‍اب‌ ق‍ض‍ای‍ا اس‍لام‍ی‍ه‌ م‍ع‍اص‍ر؛ ۲۸
‏یادداشت: ک‍ت‍اب‍ن‍ام‍ه‌ ب‍ه‌ص‍ورت‌ زی‍رن‍وی‍س‌
‏یادداشت: ع‍رب‍ی‌
موضوع: ف‍ق‍ه‌ — ف‍ل‍س‍ف‍ه‌
موضوع: م‍س‍ائ‍ل‌ م‍س‍ت‍ح‍دث‍ه‌
معرفی مختصر کتاب
طه جابر العلوانی کتاب مقاصد الشریعه را در پنج فصل سامان داده است.
هر یک از فصل های این کتاب, پیش از این مقاله ای بود که به مناسبتی نشر یافته بود.
نویسنده در آغاز فصل نخست با عنوان ((الفقه و الموروث, بعض ماله و شیء مما علیه)) به آن دسته از مانع های فکری و فرهنگی می پردازد که فرایند بازنگری و نقد معرفتی میراث را دشوار کرده است.
او در این فصل بر بازبینی فراگیر و همه جانبه میراث تإکید می ورزد.
محور اصلی بخش های این فصل, تاریخ مندی اندیشه اسلامی از یک سو و روشمندی معرفت قرآنی از سوی دیگر است. نویسنده در این فصل برای بیان مقصود خود, شواهد فراوانی از معارف اسلامی (سنی) می اورد که نیازمند ارزیابی است.
فصل دوم ((فقه الاولیات, إعلم إولویات ام فقه اولویات؟)) نام گرفته است.
نگارنده در آغاز به این پرسش می پردازد که آیا فقه اولویت ها علمی جداگانه است یا فنی است از نون علم؟ وی پس از بیان دو مقدمه و نیز پس از تقسیم فقه به ((فقه اکبر)) و ((فقه اصغر)) نتیجه می گیرد که فقه اولویت ها از زیر مجموعه های فقه اکبر است.
مراد از ((فقه اکبر)) در اینجا تمام معارف اسلامی است.
نویسنده آن گاه می گوید می توان از فقه اولویت ها پایه هایی بنیاد نهاد و آن را ((علم اولویت ها)) نامید.
دکتر علوانی در ادامه, بیست وچهار نارسایی را شماره می کند که نتیجه بی توجهی به ((علم اولویت ها)) است; از جمله: پناه بردن به تإویل, تسلط اندیشه های فردی, خلط بین ثابت و متغیر و…
در ادامه فصل به نقش ((علم اولویت ها)) در روزگار معاصر اشاره می شود.