هنجارهای آغاز سنتی ارتباطات میان فردی در شرایط بیماری زایی مسری (با تاکید بر COVID-۱۹) از منظر فقه ارتباطات سلامت

نقطه آغاز ارتباطات میان‌فردی در فرهنگ اسلامی با سلام و احوال‌پرسی به ‌عنوان رفتارهایی کلامی و برخی رفتارهای غیرکلامی که عمدتاً بر محور ارتباطات لمسی هستند، یعنی دست‌دادن، معانقه و‌… برگزار می‌شود. این الگوهای اسلامی در روایات بسیار ستوده شده‌اند. در شرایط بیماری‌های مسری انواع ارتباطات لمسی می‌توانند زمینۀ سرایت را فراهم کنند؛ همان‌گونه که برقراری ارتباط در فاصله ارتباطی اندک نیز از اسباب سرایت برخی بیماری‌های مسری از طریق تنفس است. پرسشی که در روزگار شیوع این بیماری‌ها رخ می‌دهد، این است که وظیفه مؤمن در آغاز ارتباط با دیگران یا با افراد مبتلا در چنین دورانی چیست؟ پژوهه فرارو این موضوع را با تأکید بر کووید 19 طبق روش تحلیل اجتهادی و با کاوش در اسناد فقهی تحلیل کرده و به این نتیجه رسیده است که در صورت بروز این بیماری‌های مسری، هر نوع لمس و فاصله نزدیک که سبب سرایت بیماری شود یا زمینه انتقال آن را فراهم کند، ممنوع است؛ اما جدیدترین تحقیقات نشان داده ویروس کرونا که عامل بیماری کووید 19 است، از طریق تنفس منتقل می‌شود و مانایی چندانی در سطوح ندارد. بنابراین استحباب مؤکد مصافحه به ‌جای خود باقی است؛ ولی طبق همین تحقیقات، برقراری ارتباط در فاصله صمیمانه که زمینه سرایت این بیماری را به وجود می‌آورد، ممنوع است؛ همان‌طور که در بیماری‌های عفونی دیگر که با تنفس سرایت می‌کنند، حکم ممنوعیت باقی است.
واژه‌های کلیدی: ارتباطات، فقه ارتباطات، ارتباطات غیرکلامی، آغاز ارتباط، مصافحه، کرونا.