نگرشی بر جایگاه فقهی- حقوقی شرکت های هرمی

یکی از رویکردهای مهم تجارت الکترونیک، بازاریابی و توزیع شبکه‏ای چندمرحله‏ای الکترونیک‏ است که منشأ تحولات عظیمی در امر انتقال سریع‏ کالاها و خدمات از مبدأ تولید به مقصد مصرف در یک‏ دنیای مجازی شده است. امروزه سیستم بازاریابی شبکه‏ای سنتی با توجه به ورود ابزارهای الکترونیک که هزینه‏های‏ توزیع کالا را به شدت کاهش و سرعت انتقال کالا را از تولید به مصرف افزایش می‏دهند، کارایی خود را از دست داده و شبکه‏های توزیع چند مرحله‏ای‏ الکترونیک به نحو شگفت‌انگیزی گسترش یافته‏اند. شرکت‌های هرمی در حقیقت شکل منحرف‌شده بازاریابی شبکه‌ای می‌باشند و با بازاریابی شبکه‌ای تفاوت دارند. هر دوی آنها معمولا در قالب شرکت‌های خاصی فعالیت می‌کنند. شرکت‌های هرمی دارای انواع و اقسام گوناگونی هستند. طراحان‌ شرکت‌های هرمی برای جلوگیری از اشکالات حقوقی، آنها را در قالب قراردادهای خاصی طراحی و اجرا می‌کنند. به دلیل تنوع شرکت‌های هرمی، قراردادهای متنوع و مختلفی در آنها دیده می‌شود ولی اکثر شرکت‌های هرمی بر پایه «بیع جایگاه» استوار هستند. این شرکت‌ها دارای اشکالات جدی اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، فقهی و حقوقی هستند. در زمینه فقهی ـ حقوقی، اشکال «دارا شدن ناعادلانه» در مورد این شرکت‌ها مطرح شده است. همچنین می‌توان به وجود تدلیس و کلاهبرداری در آنها اشاره کرد.
واژه‌های کلیدی: بازاریابی شبکه‌ای، بیع جایگاه، دارا شدن ناعادلانه، کلاهبرداری، تدلیس