نظریه پرداز فقه حکومتی

امام خمینی در دوران معاصر، اندیشمندی بزرگ بود که با سرمایه های علمی و معنوی برگرفته از دین، به بازسازی و اصلاح جامعه اسلامی اقدام کرد. او پس از تبحر و ورزیدگی در علوم اسلامی، چون فقه، اصول،فلسفه و عرفان، و تهذیب و پرورش روح و روان، همراه با شناخت انسان معاصر و دوران جدید، راه اصلاح و ساختن را در مبارزه سیاسی دید، چراکه در ظرفیت و شرایط مناسب، اصلاح گری های جزیی و تربیت های صنفی، با فساد حاکم بر هرم جامعه کارگشا نیست ؛ از این رو، قیامی را درابتدای دهه چهل آغاز کرد و در پایان دهه پنجاه به پیروزی رساند.
از آنجا که آرمان و ایده او، حاکمیت دین حق، عدالت و معنویت بود، دردوران پس از پیروزی، به اصلاح و بازسازی مجاری دینی و دینداری دست زد. او بر این باور بود که دین خدا و فقه اسلامی، فراگیر همه نیازهای بشری است ؛ لیکن در طول زمان، همه آن ذخایر به فعلیت نرسیده و شیوه استخراج آن نیز باید بازسازی گردد. بر این پایه، پس ازفائق آمدن بر مشکلات دوران نخست پیروزی و به هنگام سامان گرفتن مجاری قانونی، به ارائه ایده ها و طرح هایی در این راستا دست زد.