مبانی و گستره مشارکت مردم در دولت اسلامی

امروزه یکی از مؤلفه‌های مشروعیت نظام‌های سیاسی در سراسر جهان، میزان مشارکت سیاسی مردم در حکومت است. در این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است، مبانی و گستره مشارکت مردم در دولت اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. سوال پژوهش این است که مبانی فقهی مشارکت مردم در دولت اسلامی کدامند و این مشارکت از چه گستره‌ای برخوردار است و آیا صرفاً به مرحله‌ی تشکیل دولت محدود می‌گردد؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد اراده جمعی، اطاعت از خدا، رسول و اولی‌الامر، واجب کفایی بودن، امر به معروف و نهی از منکر، رضایت عمومی و بیعت از مبانی فقهی مشارکت مردم در دولت اسلامی هستند. عرصه‌های مشارکت مردمی در حکومت اسلامی را در سه سطح مشارکت تکمیلی (مشارکت در عرصه حل و فصل دعاوی، مشارکت در رفع فقر و ایجاد رفاه)، اصلاحی (مشارکت در عرصه قانون‌گذاری، مشارکت در اصلاح قاعده‌گذاری، مشارکت در نظارت بر کارگزاران) و ابتدایی (طراحی و تأسیس نهادهایی به منظور مسئولیت‌پذیری و سهیم شدن مردم در اداره حکومت) می‌توان دسته‌بندی نمود.
واژه‌های کلیدی: مشارکت مردم، دولت اسلامی، مشارکت سیاسی، نظارت.